Mantra 20
Sukta 9.62
Rishi: Traditionally attributed to a Soma-Pavamāna seer-family (often Kāśyapa/Āṅgirasa lineages in Book 9); exact r̥ṣi for 9.62 requires śākhā-anukramaṇī confirmation
Devata: Soma Pavamāna (Indu)
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of ~8 syllables; typical for many Pavamāna verses)
Samhita Patha (Devanagari)
आ त इन्दो मदाय कं पयो दुहन्त्यायवः । देवा देवेभ्यो मधु ॥
Samhita Patha (IAST)
आ त॑ इन्दो॒ मदा॑य॒ कं पयो॑ दुहन्त्या॒यव॑: । दे॒वा दे॒वेभ्यो॒ मधु॑ ॥
Transliteration
ā́ ta indo mādā́ya kám páyo duhanty āyávaḥ | devā́ devébhyo mádhu ||
Translation
For your ecstasy, O Indu, the āyavaḥ milk out the sap: the gods for the gods—honeyed sweetness of delight. Thus the divine within draws from Soma the nectar that feeds divine growth in us.
Padapatha (Word Analysis)
आ । ते॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ । मदा॑य । कम् । पयः॑ । दु॒ह॒न्ति॒ । आ॒यवः॑ । दे॒वाः । दे॒वेभ्यः॑ । मधु॑ ॥आ । ते । इन्दो इति । मदाय । कम् । पयः । दुहन्ति । आयवः । देवाः । देवेभ्यः । मधु ॥ā | te | indo iti | madāya | kam | payaḥ | duhanti | āyavaḥ | devāḥ | devebhyaḥ | madhu
Word by Word
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
मदायfor exhilaration; for intoxication
मदाय:
सम्प्रदान (purpose/for)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
कम्some; a (certain)
कम्:
कर्म
TypePronoun
Rootक (प्रश्न/अनिश्चय-सर्वनाम; यहाँ ‘some/any’)
पयःmilk; milky juice
पयः:
कर्म
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
दुहन्तिthey milk; they draw
दुहन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootदुह् (दोग्धि) धातु
आयवःthe Āyus (descendants of Ayu); the Ayu-people
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक) → आयव्- (वेदिक बहुवचन-प्रयोग)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (appositional) / सम्बोधन-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म (elliptic: ‘[milk] honey/sweetness’)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)