Mantra 19
Sukta 9.62
Rishi: Traditionally attributed to a Soma-Pavamāna seer-family (often Kāśyapa/Āṅgirasa lineages in Book 9); exact r̥ṣi for 9.62 requires śākhā-anukramaṇī confirmation
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of ~8 syllables; typical for many Pavamāna verses)
Samhita Patha (Devanagari)
आविशन्कलशं सुतो विश्वा अर्षन्नभि श्रियः । शूरो न गोषु तिष्ठति ॥
Samhita Patha (IAST)
आ॒वि॒शन्क॒लशं॑ सु॒तो विश्वा॒ अर्ष॑न्न॒भि श्रिय॑: । शूरो॒ न गोषु॑ तिष्ठति ॥
Transliteration
ā-viśán kalaśáṃ sutó víśvā arṣann abhí śríyaḥ | śū́ro ná góṣu tiṣṭhati ||
Translation
Entering the jar, pressed Soma has flowed toward all splendors; like a hero among the rays of light, he stands firm—established in the luminous herds of knowledge.
Padapatha (Word Analysis)
आ॒ऽवि॒शन् । क॒लश॑म् । सु॒तः । विश्वा॑ । अर्ष॑न् । अ॒भि । श्रियः॑ । शूरः॑ । न । गोषु॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ ॥आविशन् । कलशम् । सुतः । विश्वा । अर्षन् । अभि । श्रियः । शूरः । न । गोषु । तिष्ठति ॥ā-viśan | kalaśam | sutaḥ | viśvā | arṣan | abhi | śriyaḥ | śūraḥ | na | goṣu | tiṣṭhati
Word by Word
आविशत्entered / went into
आविशत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootआ-विश् (विश्)
कलशम्the jar, vessel
कलशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
सुतःpressed (Soma); the pressed one
सुतः:
कर्तृ
TypeAdjective (participial) / Noun-epithet
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त, क्त) / सुत (प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
अर्षन्flowed / streamed
अर्षन्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootऋष् (अर्ष्)
अभिtowards, unto
अभि:
उपसर्ग (direction toward)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
श्रियःsplendours, glories, prosperities
श्रियः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
शूरःthe hero
शूरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootन
गोषुamong the cows; in the cows (i.e., in the cattle-stalls/herd)
गोषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootस्था