Mantra 12
Sukta 9.62
Rishi: Traditionally attributed to a Soma-Pavamāna seer-family (often Kāśyapa/Āṅgirasa lineages in Book 9); exact r̥ṣi for 9.62 requires śākhā-anukramaṇī confirmation
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of ~8 syllables; typical for many Pavamāna verses)
Samhita Patha (Devanagari)
आ पवस्व सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम् । पुरुश्चन्द्रं पुरुस्पृहम् ॥
Samhita Patha (IAST)
आ प॑वस्व सह॒स्रिणं॑ र॒यिं गोम॑न्तम॒श्विन॑म् । पु॒रु॒श्च॒न्द्रं पु॑रु॒स्पृह॑म् ॥
Transliteration
ā́ pavasva sahasríṇaṃ rayíṃ gó-mantam aśvínam | puru-candráṃ puru-spṛ́ham ||
Translation
Flow toward us, O self-purifying One, with a thousandfold plenitude: the rayi rich in luminous herds and swift energies—abundant in shining clarity, widely desired by the soul.
Padapatha (Word Analysis)
आ । प॒व॒स्व॒ । स॒ह॒स्रिण॑म् । र॒यिम् । गोऽम॑न्तम् । अ॒श्विन॑म् । पु॒रु॒ऽच॒न्द्रम् । पु॒रु॒ऽस्पृहम् ॥आ । पवस्व । सहस्रिणम् । रयिम् । गोमन्तम् । अश्विनम् । पुरुचन्द्रम् । पुरुस्पृहम् ॥ā | pavasva | sahasriṇam | rayim | go-mantam | aśvinam | puru-candram | puru-spṛham
Word by Word
आhither, forth (towards)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
पवस्वpurify thyself; flow on
पवस्व:
—
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (to purify, flow)
सहस्रिणम्thousandfold, possessing thousands
सहस्रिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (प्रातिपदिक; ‘सहस्र’ + इन्)
रयिम्wealth, treasure
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
गोमन्तम्rich in cows
गोमन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगोमन्त् (प्रातिपदिक; गो + मन्त)
अश्विनम्rich in horses
अश्विनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; अश्व + इन्)
पुरुचन्द्रम्much-shining, very bright
पुरुचन्द्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरुचन्द्र (प्रातिपदिक; पुरु + चन्द्र)
पुरुस्पृहम्much-desired, greatly coveted
पुरुस्पृहम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरुस्पृह (प्रातिपदिक; पुरु + स्पृह ‘desire/longing’)