Mantra 6
Sukta 9.61
Rishi: RV 9 Pavamāna tradition; specific attribution requires Anukramaṇī.
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम् । ईशानः सोम विश्वतः ॥
Samhita Patha (IAST)
स न॑: पुना॒न आ भ॑र र॒यिं वी॒रव॑ती॒मिष॑म् । ईशा॑नः सोम वि॒श्वत॑: ॥
Transliteration
sá naḥ punāná ā́ bhara rayíṃ vī́ravatīm íṣam | ī́śānaḥ soma viśvátas ||
Translation
Purifying yourself, bring to us the plenitude (rayi) and the increase rich in heroic power; O Soma, master from every side, govern and fill our whole being.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । पु॒ना॒नः । आ । भ॒र॒ । र॒यिम् । वी॒रऽव॑तीम् । इष॑म् । ईशा॑नः । सो॒म॒ । वि॒श्वतः॑ ॥सः । नः । पुनानः । आ । भर । रयिम् । वीरवतीम् । इषम् । ईशानः । सोम । विश्वतः ॥saḥ | naḥ | punānaḥ | ā | bhara | rayim | vīra-vatīm | iṣam | īśānaḥ | soma | viśvataḥ
Word by Word
सःhe (that one = Soma)
सः:
कर्तृ (वाक्य-कर्ता; सोमः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान (अस्मभ्यं/अस्माकम्—हितार्थे)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुनानःpurifying (himself), being purified
पुनानः:
कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√पू (पूञ् शौचने) + शानच्
आhither, towards (us)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
भरbring!
भर:
क्रिया (आहर्तृ-क्रिया; कर्म = रयिम्)
TypeVerb
Root√भृ (भृञ् धारणे/आहरणे)
रयिम्wealth, riches
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
वीरवतीम्rich in heroes/men (abounding in warriors)
वीरवतीम्:
कर्म-विशेषणम् (रयिम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootवीरवत् (प्रातिपदिक; वीर + वत्) → स्त्री. वीरवती
इषम्nourishment, vigor, refreshment
इषम्:
कर्म (रयिम् इव समुच्चितम्)
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, strength, nourishment’)
ईशानःruling, sovereign
ईशानः:
कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√ईश् (ईशँ ऐश्वर्ये) + शानच्
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
विश्वतःfrom all sides, on every side
विश्वतः:
अधिकरण/अपादान-भाव (दिशा/परिसर-निर्देशः)
TypeIndeclinable (adverb) / Ablatival adverb
Rootविश्व (सर्व) + तस् (तद्धित-अव्यय)