Mantra 26
Sukta 9.61
Rishi: Kavi Bhārgava (traditional)
Devata: Soma Pavamāna (Indu)
Chandas: Trishtubh/Jagatī (requires scan)
Samhita Patha (Devanagari)
महो नो राय आ भर पवमान जही मृधः । रास्वेन्दो वीरवद्यशः ॥
Samhita Patha (IAST)
म॒हो नो॑ रा॒य आ भ॑र॒ पव॑मान ज॒ही मृध॑: । रास्वे॑न्दो वी॒रव॒द्यश॑: ॥
Transliteration
mahó no rāyá ā́ bhara pávamāna jahī́ mṛ́dhaḥ | rā́svéndo vī́ravad yáśaḥ ||
Translation
Bring to us a great fullness of being, O self-purifying one; strike down the hostile pressures. Give, O Indu, glory that is rich in heroic force—fame of the soul that carries power to act.
Padapatha (Word Analysis)
म॒हः । नः॒ । रा॒यः । आ । भ॒र॒ । पव॑मान । ज॒हि । मृधः॑ । रास्व॑ । इ॒न्दो॒ इति॑ । वी॒रऽव॑त् । यसः॑ ॥महः । नः । रायः । आ । भर । पवमान । जहि । मृधः । रास्व । इन्दो इति । वीरवत् । यसः ॥mahaḥ | naḥ | rāyaḥ | ā | bhara | pavamāna | jahi | mṛdhaḥ | rāsva | indo iti | vīra-vat | yasaḥ
Word by Word
महोgreat (wealth/boon)
महो:
Karma (आ-भर ‘लाओ’ का कर्म; ‘महः’ = ‘महान् धन/महत्त्वपूर्ण वस्तु’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootमहत् (प्रातिपदिक) → मह्/महत्
नःfor us / our
नः:
Sampradāna (हित/लाभ-सम्बन्ध; ‘हमारे लिए’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायःof wealth, of riches
रायः:
Apādāna/Source-Genitive (यतः—‘धन से/धन का’ प्रकार-सम्बन्ध; ‘महः’ का विशेषण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक) ‘धन’
आhither, towards (as preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring (hither)!
भर:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
पवमानO Pavamāna (purifying Soma)
पवमान:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective/Participle (vocative)
Root√पू (पवने/शोधने) → पवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
जहीstrike down! slay!
जही:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (हिंसागत्योः) with preverb ज- (intensive/augment-like in Vedic imperative form) → जहि
मृधःhostilities, foes
मृधः:
Karma (जहि का कर्म)
TypeNoun
Rootमृध्/मृधा (प्रातिपदिक) ‘वैर/उपद्रव/शत्रुता’
रास्वgrant! give!
रास्व:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√रा (दाने) / √रास् (वैदिक दानार्थक) → रास्व
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक) ‘सोम’
वीरवत्hero-filled, having heroes
वीरवत्:
Karma (रास्व का कर्म—‘वीरवत् यशः’)
TypeAdjective
Rootवीरवत् (प्रातिपदिक; वीर + वत् ‘युक्त/सम्पन्न’)
यशःfame, glory
यशः:
Karma (रास्व का कर्म)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)