Mantra 11
Sukta 9.61
Rishi: Traditionally attributed within the Pavamāna Soma corpus (RV 9) to Soma-pavamāna seers; specific ṛṣi for 9.61 is transmitted in Anukramaṇī traditions (commonly within the Kaśyapa/others pavamāna attributions), but not recoverable from the provided input alone.
Devata: Soma Pavamāna (the purifying Soma as divine consciousness-force)
Chandas: Jagatī (typical for many RV 9 stanzas; exact meter should be verified against pada syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
एना विश्वान्यर्य आ द्युम्नानि मानुषाणाम् । सिषासन्तो वनामहे ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒ना विश्वा॑न्य॒र्य आ द्यु॒म्नानि॒ मानु॑षाणाम् । सिषा॑सन्तो वनामहे ॥
Transliteration
enā́ viśvā́ny aryá ā́ dyumnā́ni mā́nuṣāṇām | siṣā́santo vanāmahe ||
Translation
By this (purifying flow of Soma) the noble power draws near all the luminous energies of the human being; aspiring and seeking to win, we attain them.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒ना । विश्वा॑नि । अ॒र्यः । आ । द्यु॒म्नानि॑ । मानु॑षाणाम् । सिसा॑सन्तः । व॒ना॒म॒हे॒ ॥एना । विश्वानि । अर्यः । आ । द्युम्नानि । मानुषाणाम् । सिसासन्तः । वनामहे ॥enā | viśvāni | aryaḥ | ā | dyumnāni | mānuṣāṇām | sisāsantaḥ | vanāmahe
Word by Word
एनाby this/with this (i.e., with this Soma/means)
एना:
करण
TypePronoun
Rootएना (सर्वनाम-प्रातिपदिक; instr. of एतद्/इदम्-type deictic) अथवा एना- (instr. sg.)
विश्वानिall (things), everything
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अर्यःthe Arya/noble one (often: the patron/worshipper)
अर्यः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
आtowards, unto; (as preverb) ‘forth/fully’
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
द्युम्नानिsplendours, glories, brilliant powers
द्युम्नानि:
कर्म
TypeNoun
Rootद्युम्न (प्रातिपदिक) < dyu- ‘shine’
मानुषाणाम्of men, of human beings
मानुषाणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (genitival)
Rootमानुष (प्रातिपदिक) < मनु
सिषासन्तःdesiring to win/obtain; seeking
सिषासन्तः:
कर्ता
TypeVerb (participial)
Root√सास्/शास् (desiderative base: सि-षा-स्)
वनामहेwe win/obtain (for ourselves), we seek to gain
वनामहे:
कर्ता
TypeVerb
Root√वन् (वन् ‘to win, gain’)