HomeRig VedaMandala 9Sukta 5Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 9.5

Devata: Soma Pavamāna (addressed); secondary figure Vanaspati

वनस्पतिं पवमान मध्वा समङ्ग्धि धारया । सहस्रवल्शं हरितं भ्राजमानं हिरण्ययम् ॥

वन॒स्पतिं॑ पवमान॒ मध्वा॒ सम॑ङ्ग्धि॒ धार॑या । स॒हस्र॑वल्शं॒ हरि॑तं॒ भ्राज॑मानं हिर॒ण्यय॑म् ॥

vánaspátiṃ pavamāna mádhvā sámaṅgdhi dhā́rayā | sahásra-valśaṃ háritaṃ bhrā́jamānaṃ hiraṇyáyam ||

O self-purifying Soma, anoint the Lord of the forest with the stream of sweetness—him of a thousand shoots, tawny and radiant, golden with light; so may the growth of life be filled with delight and made luminous.

वन॒स्पति॑म् । प॒व॒मा॒न॒ । मध्वा॑ । सम् । अ॒ङ्ग्धि॒ । धार॑या । स॒हस्र॑ऽवल्शम् । हरि॑तम् । भ्राज॑मानम् । हि॒र॒ण्यय॑म् ॥वनस्पतिम् । पवमान । मध्वा । सम् । अङ्ग्धि । धारया । सहस्रवल्शम् । हरितम् । भ्राजमानम् । हिरण्ययम् ॥vanaspatim | pavamāna | madhvā | sam | aṅgdhi | dhārayā | sahasra-valśam | haritam | bhrājamānam | hiraṇyayam

वनस्पतिम्the lord of the forest; (ritually) the wooden post/tree (as object)
वनस्पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवनस्पति (प्रातिपदिक) < वन + पति
पवमानpurifying, flowing (Soma)
पवमान:
कर्तृ (विशेष्यः सोमः)
TypeAdjective (participle)
Root√पू (पवते) → पवमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ/शानच्-प्रकार)
मध्वाwith sweetness; with honey/sweetness
मध्वा:
करण
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अङ्ग्धिanoint; smear
अङ्ग्धि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अञ्ज् (अङ्क्ति/अञ्जति) — लोट्
धारयाwith a stream; by a flow
धारया:
करण
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक) < √धृ/√धार् (धारण/प्रवाह)
सहस्रवल्शम्having a thousand shoots/branches
सहस्रवल्शम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसहस्र-वल्श (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)
हरितम्green; tawny
हरितम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहरित (प्रातिपदिक)
भ्राजमानम्shining, blazing
भ्राजमानम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective (participle)
Root√भ्राज् (दीप्तौ) → भ्राजमान (वर्तमान कृदन्त, शानच्)
हिरण्ययम्golden
हिरण्ययम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहिरण्यय (प्रातिपदिक) < हिरण्य