Mantra 2
Sukta 9.45
Rishi: Ascription varies; verify RV 9.45.2 in Anukramaṇī.
Devata: Soma Pavamāna (with Indra and the Marut-like divine fellowship implied by ‘sakhībhyaḥ’)
Chandas: To be verified for RV 9.45.2.
Samhita Patha (Devanagari)
स नो अर्षाभि दूत्यं त्वमिन्द्राय तोशसे । देवान्त्सखिभ्य आ वरम् ॥
Samhita Patha (IAST)
स नो॑ अर्षा॒भि दू॒त्यं१॒॑ त्वमिन्द्रा॑य तोशसे । दे॒वान्त्सखि॑भ्य॒ आ वर॑म् ॥
Transliteration
sá no arṣā́bhí dūtyàṃ tvám índrāya tośase | devā́nt sákhībhya ā́ váram ||
Translation
Flow for us into the work of the messenger: you delight Indra; bring near the gods as friends, and draw down the chosen boon into our companionship with the divine.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । अ॒र्ष॒ । अ॒भि । दू॒त्य॑म् । त्वम् । इन्द्रा॑य । तो॒श॒से॒ । दे॒वान् । सखि॑ऽभ्यः॑ । आ । वर॑म् ॥सः । नः । अर्ष । अभि । दूत्यम् । त्वम् । इन्द्राय । तोशसे । देवान् । सखिभ्यः । आ । वरम् ॥saḥ | naḥ | arṣa | abhi | dūtyam | tvam | indrāya | tośase | devān | sakhi-bhyaḥ | ā | varam
Word by Word
सःhe (that Soma)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
अर्षflow! / rush forth!
अर्ष:
—
TypeVerb
Rootऋष् (गत्यर्थः/प्रवाहे) धातु
अभिtowards, unto
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि उपसर्ग/अव्यय
दूत्यम्messengership; the envoy-task
दूत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootदूत्य (दूत-भावः) प्रातिपदिक
त्वम्thou
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र प्रातिपदिक
तोशसेfor delight/pleasing (for satisfaction)
तोशसे:
Sampradāna
TypeNoun (action/abstract) / Kṛdanta-base
Rootतुष् (प्रीणने/सन्तोषे) धातु → तोशस् (तोषस्) कृत्-प्रातिपदिक
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव प्रातिपदिक
सखिभ्यःto the friends (companions)
सखिभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसखि प्रातिपदिक
आhither, forth; (intensifier)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ उपसर्ग/अव्यय
वरम्a boon; the best thing
वरम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवर प्रातिपदिक