Mantra 3
Sukta 9.44
Rishi: Ascription varies (Pavamāna corpus); verify in Anukramaṇī for RV 9.44.3.
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: To be verified for RV 9.44.3.
Samhita Patha (Devanagari)
अयं देवेषु जागृविः सुत एति पवित्र आ । सोमो याति विचर्षणिः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒यं दे॒वेषु॒ जागृ॑विः सु॒त ए॑ति प॒वित्र॒ आ । सोमो॑ याति॒ विच॑र्षणिः ॥
Transliteration
ayáṃ devéṣu jā́gṛviḥ sutá éti pavítrá ā́ | sómo yāti vícarṣaṇiḥ ||
Translation
This Soma, wakeful among the gods, pressed out, comes to the filter; he moves on as the wide-ruling power, ordering the many activities of our nature toward the light.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒यम् । दे॒वेषु॑ । जागृ॑विः । सु॒तः । ए॒ति॒ । प॒वित्रे॑ । आ । सोमः॑ । या॒ति॒ । विच॑र्षणिः ॥अयम् । देवेषु । जागृविः । सुतः । एति । पवित्रे । आ । सोमः । याति । विचर्षणिः ॥ayam | deveṣu | jāgṛviḥ | sutaḥ | eti | pavitre | ā | somaḥ | yāti | vi-carṣaṇiḥ
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जागृविःwakeful, vigilant
जागृविः:
Kartā
TypeAdjective
Rootजागृवि (प्रातिपदिक; √जागृ ‘to be awake’ से)
सुतःpressed (Soma)
सुतः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press (Soma)’ + क्त)
एतिgoes, moves
एति:
—
TypeVerb
Root√इ (गम्/इ ‘to go’)
पवित्रेin/through the filter (sieve)
पवित्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
यातिgoes, proceeds
याति:
—
TypeVerb
Root√या (to go)
विचर्षणिःfar-seeing / widely active (epithet)
विचर्षणिः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविचर्षणि (प्रातिपदिक; वि- + √चर्ष्/चृ ‘to move/act, be active’ से व्युत्पन्न)