Mantra 4
Sukta 9.43
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम सुश्रियम् । इन्दो सहस्रवर्चसम् ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑मान वि॒दा र॒यिम॒स्मभ्यं॑ सोम सु॒श्रिय॑म् । इन्दो॑ स॒हस्र॑वर्चसम् ॥
Transliteration
pávamāna vidā́ ráyim asmábhyaṃ soma su-śríyam | índo sahásra-varcasam ||
Translation
O self-purifying Soma, find and bring for us the rayi—beautiful in its true splendor; O Indu, a wealth of a thousand radiances.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑मान । वि॒दाः । र॒यिम् । अ॒स्मभ्य॑म् । सो॒म॒ । सु॒ऽश्रिय॑म् । इन्दो॒ इति॑ । स॒हस्र॑ऽवर्चसम् ॥पवमान । विदाः । रयिम् । अस्मभ्यम् । सोम । सुश्रियम् । इन्दो इति । सहस्रवर्चसम् ॥pavamāna | vidāḥ | rayim | asmabhyam | soma | su-śriyam | indo iti | sahasra-varcasam
Word by Word
पवमानO purifying (one)
पवमान:
सम्बोधन (address)
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootपवमान- (प्रातिपदिक; √पू ‘पवने/शोधने’ से वर्तमान कृदन्त)
विदाfind / procure
विदा:
क्रिया (आज्ञा); कर्ता = त्वम् (सोम)
TypeVerb
Root√विद् (विदाँ ‘जानने/प्राप्त करने’)
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि-
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्-
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (deity name)
Rootसोम-
सुश्रियम्very splendid / glorious
सुश्रियम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु- + श्रि- (श्रि- ‘श्री/शोभा’)
इन्दोO Indu (bright Soma)
इन्दो:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (epithet of Soma)
Rootइन्दु-
सहस्रवर्चसम्having thousandfold radiance / splendor
सहस्रवर्चसम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसहस्र- + वर्चस्-