Mantra 2
Sukta 9.39
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
परिष्कृण्वन्ननिष्कृतं जनाय यातयन्निषः । वृष्टिं दिवः परि स्रव ॥
Samhita Patha (IAST)
प॒रि॒ष्कृ॒ण्वन्ननि॑ष्कृतं॒ जना॑य या॒तय॒न्निष॑: । वृ॒ष्टिं दि॒वः परि॑ स्रव ॥
Transliteration
parí-kṛṇvann ániḥkṛtaṃ jánāya yātáyann íṣaḥ | vṛṣṭíṃ diváḥ pári srava ||
Translation
Perfecting what is yet unperfected for the human being, driving forward the impulsions of our seeking, flow around us as the rain of heaven—an outpouring of the higher Light.
Padapatha (Word Analysis)
प॒रि॒ऽकृ॒ण्वन् । अनिः॑ऽकृतम् । जना॑य । या॒तय॑न् । इषः॑ । वृ॒ष्टिम् । दि॒वः । परि॑ । स्र॒व॒ ॥परिकृण्वन् । अनिःकृतम् । जनाय । यातयन् । इषः । वृष्टिम् । दिवः । परि । स्रव ॥pari-kṛṇvan | aniḥ-kṛtam | janāya | yātayan | iṣaḥ | vṛṣṭim | divaḥ | pari | srava
Word by Word
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
इष्कृण्वन्making, preparing, fashioning
इष्कृण्वन्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootकृ (करोति) + उपसर्ग इष्-/इष्क्- (वेदिक)
अनिष्कृतम्unprepared, unrefined
अनिष्कृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिष्कृत (ppp of नि-√कृ/√कॄ ‘to make/prepare’) with privative अ-
जनायfor the people, for the man
जनाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) / जन (people) अथवा जन (man)
यातयन्driving on, impelling
यातयन्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootयातय (णिजन्त/कारण) < √यात/√या (वेदिक causative sense ‘to set in motion, to drive on’)
निषःthe outflows, streams (of Soma)
निषः:
Karma
TypeNoun
Rootनिष् (प्रातिपदिक; वेदिक ‘outflow/stream/juice’), nom. pl.
वृष्टिम्rain, rainfall
वृष्टिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक) < √वृष् ‘to rain’
दिवःof heaven, from the sky
दिवः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक) ‘sky, heaven’
परिaround, forth
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्रवflow! stream forth!
स्रव:
—
TypeVerb
Root√स्रु (स्रवति) ‘to flow’