Mantra 3
Sukta 9.37
Rishi: Unknown/unspecified in provided input (Soma Pavamāna corpus; traditionally attributed to various seers across the ninth maṇḍala)
Devata: Soma Pavamāna (the purifying Soma)
Chandas: Likely Jagatī (common in Soma Pavamāna hymns), but not determinable with certainty from the single verse without full metrical scan
Samhita Patha (Devanagari)
स वाजी रोचना दिवः पवमानो वि धावति । रक्षोहा वारमव्ययम् ॥
Samhita Patha (IAST)
स वा॒जी रो॑च॒ना दि॒वः पव॑मानो॒ वि धा॑वति । र॒क्षो॒हा वार॑म॒व्यय॑म् ॥
Transliteration
sa vājī rocanā divaḥ pavamāno vi dhāvati | rakṣo-hā vāram avyayam ||
Translation
That Soma, a bearer of plenitude-force, as he purifies himself, runs out through the luminous realms of heaven; a slayer of the powers of obscurity, he enters the imperishable enclosure (of the Truth).
Padapatha (Word Analysis)
सः । वा॒जी । रो॒च॒ना । दि॒वः । पव॑मानः । वि । धा॒व॒ति॒ । र॒क्षः॒ऽहा । वार॑म् । अ॒व्यय॑म् ॥सः । वाजी । रोचना । दिवः । पवमानः । वि । धावति । रक्षःहा । वारम् । अव्ययम् ॥saḥ | vājī | rocanā | divaḥ | pavamānaḥ | vi | dhāvati | rakṣaḥ-hā | vāram | avyayam
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
वाजीthe prize-winning/strong, swift one
वाजी:
Kartā (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक; वाज ‘strength/prize, speed’)
रोचनानिthe shining realms/lights
रोचनानि:
Karma
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक; √रुच् ‘to shine’)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
पवमानःPavamāna (Soma), being purified
पवमानः:
Kartā (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective) / Noun-epithet
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ → पवते; ‘being purified/flowing’)
विapart, forth, widely
वि:
—
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
धावतिrushes/streams
धावति:
Kriyā
TypeVerb
Root√धाव् (धावति) ‘to run, rush, stream’
रक्षोहाdemon-slayer
रक्षोहा:
Kartā (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (compound epithet)
Rootरक्षस् + हन् (प्रातिपदिक; ‘slayer of demons’)
वारम्a protective covering/enclosure
वारम्:
Karma
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक; ‘covering/protection; enclosure’)
अव्ययम्imperishable, undecaying
अव्ययम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक; a- + व्यय ‘loss/decay’)