Mantra 2
Sukta 9.35
Devata: Soma Pavamāna (Indu)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्दो समुद्रमीङ्खय पवस्व विश्वमेजय । रायो धर्ता न ओजसा ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्दो॑ समुद्रमीङ्खय॒ पव॑स्व विश्वमेजय । रा॒यो ध॒र्ता न॒ ओज॑सा ॥
Transliteration
índo samudrám īṅkhaya pavasva víśvam ejaya | rāyó dhartā́ na ójasā ||
Translation
O Indu, set the ocean of being into motion; flow and make all things tremble awake. By your strength become for us the bearer of plenitude (rāyas).
Padapatha (Word Analysis)
इन्दो॒ इति॑ । स॒मु॒द्र॒म्ऽई॒ङ्ख॒य॒ । पव॑स्व । वि॒श्व॒म्ऽए॒ज॒य॒ । रा॒यः । ध॒र्ता । नः॒ । ओज॑सा ॥इन्दो इति । समुद्रम्ईङ्खय । पवस्व । विश्वम्एजय । रायः । धर्ता । नः । ओजसा ॥indo iti | samudram-īṅkhaya | pavasva | viśvam-ejaya | rāyaḥ | dhartā | naḥ | ojasā
Word by Word
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन (addressed entity)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक) < √इन्द्/इन्दु- (सोम)
समुद्रम्the ocean; the sea
समुद्रम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
ईङ्खयshake; set in motion
ईङ्खय:
क्रिया (governing कर्म ‘समुद्रम्’)
TypeVerb
Root√ईङ्ख् (ईङ्खयति) / √इङ्ख् (variant)
पवस्वpurify yourself; flow forth (as purified)
पवस्व:
क्रिया (addressed to Indu)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (to purify, flow)
विश्वम्all; the whole (world)
विश्वम्:
कर्म (object)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
एजयmake (it) tremble; set in motion
एजय:
क्रिया (governing कर्म ‘विश्वम्’)
TypeVerb
Root√इज्/√एज् (to move, tremble) → एजयति (causative) / Vedic imperative
रायःof wealth; of riches
रायः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of wealth’)
TypeNoun
Rootरायि/राय (प्रातिपदिक)
धर्ताholder; supporter
धर्ता:
कर्तृ (subject/apposition to इन्दो)
TypeNoun (agent)
Root√धृ (to hold) → धर्तृ (agent noun) / धर्ता (Vedic nom. sg.)
नःof us; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our; for us—contextual)
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
ओजसाwith strength; by might
ओजसा:
करण (instrument)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)