Mantra 5
Sukta 9.32
Rishi: Soma-Pavamāna seer tradition (exact rishi uncertain in provided input).
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Triṣṭubh (needs verification).
Samhita Patha (Devanagari)
अभि गावो अनूषत योषा जारमिव प्रियम् । अगन्नाजिं यथा हितम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भि गावो॑ अनूषत॒ योषा॑ जा॒रमि॑व प्रि॒यम् । अग॑न्ना॒जिं यथा॑ हि॒तम् ॥
Transliteration
abhí gā́vo anūṣata yóṣā jā́ram iva priyám | ágan ājím yáthā hitám ||
Translation
The Rays press toward him with their glad cry, as a bride toward her beloved; they move to the goal, as to a destined and rightly placed prize.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । गावः॑ । अ॒नू॒ष॒त॒ । योषा॑ । जा॒रम्ऽइ॑व । प्रि॒यम् । अग॑न् । आ॒जिम् । यथा॑ । हि॒तम् ॥अभि । गावः । अनूषत । योषा । जारम्इव । प्रियम् । अगन् । आजिम् । यथा । हितम् ॥abhi | gāvaḥ | anūṣata | yoṣā | jāram-iva | priyam | agan | ājim | yathā | hitam
Word by Word
अभिtowards, over
अभि:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
गावःthe cows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अनूषतthey bellowed/lowed after
अनूषत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवश् (धातु) + अनु- (उपसर्ग)
योषाa young woman
योषा:
Kartā
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
जारम्a lover
जारम्:
Karma
TypeNoun
Rootजार (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
(उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
प्रियम्dear, beloved
प्रियम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अगन्न्they went, they came
अगन्न्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
आजिम्the race, contest
आजिम्:
Karma
TypeNoun
Rootआजि (प्रातिपदिक)
यथाas, just as
यथा:
(क्रियाविशेषण/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
हितम्set/appointed, placed
हितम्:
Karma (विशेष्य-सम्बन्धेन; ‘आजिम्’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहि (धातु) → हित (कृदन्त/प्रातिपदिक)