Mantra 4
Sukta 9.30
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
प्र सोमो अति धारया पवमानो असिष्यदत् । अभि द्रोणान्यासदम् ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र सोमो॒ अति॒ धार॑या॒ पव॑मानो असिष्यदत् । अ॒भि द्रोणा॑न्या॒सद॑म् ॥
Transliteration
prá somó áti dhā́rayā pávamāno asisyadat | abhí droṇā́ny āsádam ||
Translation
Soma, purifying, surges forward beyond the stream; he presses on toward the vats, taking his seat—establishing the clarified delight in its prepared receptacles within us.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । सोमः॑ । अति॑ । धार॑या । पव॑मानः । अ॒सि॒स्य॒द॒त् । अ॒भि । द्रोणा॑नि । आ॒ऽसद॑म् ॥प्र । सोमः । अति । धारया । पवमानः । असिस्यदत् । अभि । द्रोणानि । आसदम् ॥pra | somaḥ | ati | dhārayā | pavamānaḥ | asisyadat | abhi | droṇāni | āsadam
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
सोमःSoma (the pressed juice/deity)
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अतिover, beyond
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (upasarga/avyaya)
धारयाwith/through the stream (current)
धारया:
करण
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
पवमानःpurifying, being purified (as it flows)
पवमानः:
कर्तृ
TypeAdjective (participle)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू/पु ‘to purify’)
असिष्यदत्flowed, streamed
असिष्यदत्:
—
TypeVerb
Root√स्यन्द् (to flow, stream) + अ (augment)
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (upasarga/avyaya)
द्रोणानिwooden vats/tubs (pressing-vessels)
द्रोणानि:
कर्म
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
आसदम्approach, arrival; settling down (into)
आसदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआसद (प्रातिपदिक; from ā-√सद् ‘to sit/settle, approach’)