Mantra 9
Sukta 9.3
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
एष प्रत्नेन जन्मना देवो देवेभ्यः सुतः । हरिः पवित्रे अर्षति ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒ष प्र॒त्नेन॒ जन्म॑ना दे॒वो दे॒वेभ्य॑: सु॒तः । हरि॑: प॒वित्रे॑ अर्षति ॥
Transliteration
eṣá pratnéna jánmanā devó devébhyāḥ sutáḥ | háriḥ pavítre arṣati ||
Translation
This god, by his ancient birth, pressed out for the gods, the tawny one streams in the purifier.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒षः । प्र॒त्नेन॑ । जन्म॑ना । दे॒वः । दे॒वेभ्यः॑ । सु॒तः । हरिः॑ । प॒वित्रे॑ । अ॒र्ष॒ति॒ ॥एषः । प्रत्नेन । जन्मना । देवः । देवेभ्यः । सुतः । हरिः । पवित्रे । अर्षति ॥eṣaḥ | pratnena | janmanā | devaḥ | devebhyaḥ | sutaḥ | hariḥ | pavitre | aṣarti
Word by Word
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष-
प्रत्नेनwith the ancient (one)
प्रत्नेन:
करण
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
जन्मनाby birth; by origin
जन्मना:
करण
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक; √जन्)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (एषः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सुतःpressed; expressed (Soma)
सुतः:
कर्तृ (समनाधिकरण-विशेषण)
TypeParticiple (past passive) used adjectivally
Rootसु (धातु, ‘to press/extract’) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
हरिःthe tawny one (Soma)
हरिः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootहरि (प्रातिपदिक)
पवित्रेin/through the filter (sieve)
पवित्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
अर्षतिflows; rushes
अर्षति:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऋष्/अर्ष् (धातु; ‘to move/flow, rush’)