Mantra 6
Sukta 9.3
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
एष विप्रैरभिष्टुतोऽपो देवो वि गाहते । दधद्रत्नानि दाशुषे ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒ष विप्रै॑र॒भिष्टु॑तो॒ऽपो दे॒वो वि गा॑हते । दध॒द्रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ ॥
Transliteration
eṣá vipráir abhíṣṭuto ’pó devó ví gāhate | dádhad rátnāni dāśúṣe ||
Translation
This god, praised by the seers, plunges into the waters; bearing the treasures, he gives them to the giver.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒षः । विप्रैः॑ । अ॒भिऽस्तु॑तः । अ॒पः । दे॒वः । वि । गा॒ह॒ते॒ । दध॑त् । रत्ना॑नि । दा॒शुषे॑ ॥एषः । विप्रैः । अभिस्तुतः । अपः । देवः । वि । गाहते । दधत् । रत्नानि । दाशुषे ॥eṣaḥ | vipraiḥ | abhi-stutaḥ | apaḥ | devaḥ | vi | gāhate | dadhat | ratnāni | dāśuṣe
Word by Word
एषःthis (one), he
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष-
विप्रैःby the inspired poets/priests
विप्रैः:
करण
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
अभिष्टुतःpraised, lauded
अभिष्टुतः:
कर्तृ (एषः-सम्बद्धः)
TypeParticiple (past passive)
Root√स्तु (स्तुतौ) + अभि-; क्त (PPP)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक) बहुवचन-रूपम्
देवःthe god (Soma)
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विapart, forth; intensively
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
गाहतेenters, plunges into
गाहते:
क्रिया
TypeVerb
Root√गाह् (प्रवेशने/मज्जने) आत्मनेपदम्
दधत्placing, bestowing; bearing
दधत्:
कर्तृ (देवः-सम्बद्धः)
TypeParticiple (present active)
Root√धा (धारणे/स्थापने) शतृ (वर्तमान कृदन्त)
रत्नानिtreasures, gifts
रत्नानि:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
दाशुषेto the giver/worshipper (patron)
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (agent, archaic Vedic)
Root√दाश् (दान/पूजन) क्त्वसु/वसु-प्रत्ययान्त (दाश्वस्) → दाशुष्