Mantra 2
Sukta 9.27
Devata: Soma Pavamāna (offered to Indra and Vāyu)
Samhita Patha (Devanagari)
एष इन्द्राय वायवे स्वर्जित्परि षिच्यते । पवित्रे दक्षसाधनः ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒ष इन्द्रा॑य वा॒यवे॑ स्व॒र्जित्परि॑ षिच्यते । प॒वित्रे॑ दक्ष॒साध॑नः ॥
Transliteration
eṣá índrāya vāyáve svàrjit pári ṣicyate | pavítre dakṣasā́dhanaḥ ||
Translation
This one is poured around in the purifier for Indra and for Vāyu, a winner of the luminous world, accomplishing power and right skill.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒षः । इन्द्रा॑य । वा॒यवे॑ । स्वः॒ऽजित् । परि॑ । सि॒च्य॒ते॒ । प॒वित्रे॑ । द॒क्ष॒ऽसाध॑नः ॥एषः । इन्द्राय । वायवे । स्वःजित् । परि । सिच्यते । पवित्रे । दक्षसाधनः ॥eṣaḥ | indrāya | vāyave | svaḥ-jit | pari | sicyate | pavitre | dakṣa-sādhanaḥ
Word by Word
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (sarvanāma-prātipadika)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (prātipadika)
वायवेfor Vāyu
वायवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवायु (prātipadika)
स्वर्जित्winning heaven; heaven-conquering
स्वर्जित्:
कर्तृ
TypeAdjective (compound)
Rootस्वर् + जित् (√जि ‘to conquer’), prātipadika: स्वर्जित्
परिaround; forth (as preverb with √सिच्)
परि:
—
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootपरि (upasarga/avyaya)
षिच्यतेis poured; is sprinkled
षिच्यते:
कर्म (passive: the subject is the patient)
TypeVerb
Root√सिच् (सिञ्चति) ‘to pour, sprinkle’
पवित्रेin/through the filter (sieve)
पवित्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपवित्र (prātipadika)
दक्षसाधनःaccomplishing skill/power; effecting ability
दक्षसाधनः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun (compound epithet)
Rootदक्ष + साधन (from √साध् ‘to accomplish’), prātipadika: दक्षसाधन