Rig Veda 9.24.5: Mandala 9, Sukta 24, Mantra 5

Sukta 9.24

Devata: Soma Pavamāna (Indu) in relation to Indra

Samhita Patha (Devanagari)

इन्दो यदद्रिभिः सुतः पवित्रं परिधावसि । अरमिन्द्रस्य धाम्ने ॥

Transliteration

índo yád ádribhiḥ sutáḥ pavítraṃ paridhā́vasi | arám índrasya dhā́mne ||

Translation

O Indu, when pressed by the stones, thou runnest around the filter; thou becomest fit and ready for Indra’s dwelling—prepared to establish his power in us.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: सम्बोधन (कर्तृ-प्रवर्तक) / संबोधित
• Type: Noun
• Root: इन्दु- (प्रातिपदिक; सोम) संबोधन-रूप

• यत्: when
• यत्: सम्बन्धसूचक (उपवाक्य-प्रवर्तक)
• Type: Indeclinable
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यत् (सम्बन्धबोधक अव्यय)

• अद्रिभिः: with the pressing-stones
• अद्रिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अद्रि- (प्रातिपदिक; ‘पत्थर/द्रोण/प्रस्तर’, सोम-पीडन-शिला)

• सुतः: pressed (expressed)
• सुतः: कर्तृ (विषयः—इन्दुः) / विशेषण
• Type: Participle (Adjective) / Kṛdanta
• Root: √सु (सुनोति ‘to press/express’) + क्त (कृदन्त) → सुत-

• पवित्रम्: the filter (strainer)
• पवित्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पवित्र- (प्रातिपदिक; ‘filter, strainer’—सोम-पवित्र)

• परि: around
• परि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• धावसि: you run/flow
• धावसि: क्रिया (कर्तृ: इन्दुः) / गमन-प्रवाह
• Type: Verb
• Root: √धाव् (धावति ‘to run, flow’)

• अरम्: duly / sufficiently
• अरम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अरम् (अव्यय; ‘fitly, sufficiently, properly, readily’)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Indra’
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• धाम्ने: to/for the abode (seat, domain)
• धाम्ने: सम्प्रदान (लक्ष्य/प्रयोजन) अथवा अधिकरण (स्थान) — सन्दर्भानुसार ‘इन्द्रस्य धाम्ने’ = ‘इन्द्र के धाम/आसन के लिये’
• Type: Noun
• Root: धामन्- (प्रातिपदिक; ‘धाम, abode/seat/splendour’)