Mantra 2
Sukta 9.24
Devata: Soma Pavamāna with Indra as goal/recipient
Samhita Patha (Devanagari)
अभि गावो अधन्विषुरापो न प्रवता यतीः । पुनाना इन्द्रमाशत ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भि गावो॑ अधन्विषु॒रापो॒ न प्र॒वता॑ य॒तीः । पु॒ना॒ना इन्द्र॑माशत ॥
Transliteration
abhí gā́vo adhanviṣur ā́po ná pravátā yatī́ḥ | punānā́ índram ā́śata ||
Translation
The Rays (Cows) have surged towards him, like waters running down the slope; purifying themselves, they reach Indra—arriving at the mind’s lord with clarified energies.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । गावः॑ । अ॒ध॒न्वि॒षुः॒ । आपः॑ । न । प्र॒ऽवता॑ । य॒तीः । पु॒ना॒नाः । इन्द्र॑म् । आ॒श॒त॒ ॥अभि । गावः । अधन्विषुः । आपः । न । प्रवता । यतीः । पुनानाः । इन्द्रम् । आशत ॥abhi | gāvaḥ | adhanviṣuḥ | āpaḥ | na | pra-vatā | yatīḥ | punānāḥ | indram | āśata
Word by Word
अभिtowards, over
अभि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअभि- (उपसर्ग/अव्यय)
गावःthe cows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अधन्विषुःrushed, sped
अधन्विषुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootधन्विष् (धातु; धन्विषँ/धन्विष् = वेगं/शीघ्रं गमनम्, ‘to rush, speed’)
आपःthe waters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
प्रवताalong the slope, downhill
प्रवता:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रवत् (प्रातिपदिक; ‘ढाल/उतार’)
यतीःmoving, going
यतीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootयती (प्रातिपदिक; ‘going, moving’)
पुनानाःpurifying (themselves), being purified
पुनानाः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective) / Kṛdanta
Rootपू (धातु; पूञ् पवने ‘to purify’) → पुनान (वर्तमानकृदन्त)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
आशतreached, attained
आशत:
Kriyā
TypeVerb
Rootअश् (धातु; अश्नुते/अश् = ‘to reach, attain’) + आ- (उपसर्ग)