Mantra 8
Sukta 9.2
Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
तं त्वा मदाय घृष्वय उ लोककृत्नुमीमहे । तव प्रशस्तयो महीः ॥
Samhita Patha (IAST)
तं त्वा॒ मदा॑य॒ घृष्व॑य उ लोककृ॒त्नुमी॑महे । तव॒ प्रश॑स्तयो म॒हीः ॥
Transliteration
táṃ tvā mադā́ya ghṛ́ṣvaya u lóka-kṛtnum īmahe | táva práśastayo mahī́ḥ ||
Translation
Thee we seek for the rapture, O fiery-ardent one, the maker of the worlds entire; vast are thy praises—because thy delight builds in us a complete and ordered creation.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । त्वा॒ । मदा॑य । घृष्व॑ये । ऊँ॒ इति॑ । लो॒क॒ऽकृ॒त्नुम् । ई॒म॒हे॒ । तव॑ । प्रऽश॑स्तयः । म॒हीः ॥तम् । त्वा । मदाय । घृष्वये । ऊँ इति । लोककृत्नुम् । ईमहे । तव । प्रशस्तयः । महीः ॥tam | tvā | madāya | ghṛṣvaye | oṃ iti | loka-kṛtnum | īmahe | tava | pra-śastayaḥ | mahīḥ
Word by Word
तम्him / that one
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou (acc. sg.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदायfor exhilaration / for intoxication (rapture)
मदाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
घृष्वयेfor the vigorous/ardent one
घृष्वये:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootघृष्वि (प्रातिपदिक; विशेषण)
उindeed / and / surely
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
लोककृत्नुम्world-fashioning / world-ordering
लोककृत्नुम्:
कर्म (त्वा-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootलोककृत्नु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः: लोक + कृत्नु)
ईमहेwe seek / we implore
ईमहे:
कर्तृ (वयं)
TypeVerb
Rootईम्/ई (धातु; वैदिक ‘ईमहे’ = याचामहे/इच्छामहे/प्रार्थयामहे)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रशस्तयःpraises / laudations
प्रशस्तयः:
कर्तृ (स्तुतयः) / विषयः
TypeNoun
Rootप्रशस्ति (प्रातिपदिक; स्त्री)
महीःgreat / mighty
महीः:
विशेषणम् (प्रशस्तयः-विशेषणम्)
TypeAdjective (substantival)
Rootमही (प्रातिपदिक; स्त्री)