Mantra 7
Sukta 9.2
Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
गिरस्त इन्द ओजसा मर्मृज्यन्ते अपस्युवः । याभिर्मदाय शुम्भसे ॥
Samhita Patha (IAST)
गिर॑स्त इन्द॒ ओज॑सा मर्मृ॒ज्यन्ते॑ अप॒स्युव॑: । याभि॒र्मदा॑य॒ शुम्भ॑से ॥
Transliteration
gíras ta inda ójasā marmṛ́jyante apasyúvaḥ | yā́bhir mádāya śúmbhase ||
Translation
Thy words, O Indu, are cleansed by force—those eager for the work; by them thou art adorned for ecstasy: mantra purified into power becomes the ornament of inner rapture.
Padapatha (Word Analysis)
गिरः॑ । ते॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ । ओज॑सा । म॒र्मृ॒ज्यन्ते॑ । अ॒प॒स्युवः॑ । याभिः । मदा॑य । शुम्भ॑से ॥गिरः । ते । इन्दो इति । ओजसा । मर्मृज्यन्ते । अपस्युवः । याभिः । मदाय । शुम्भसे ॥giraḥ | te | indo iti | ojasā | marmṛjyante | apasyuvaḥ | yābhiḥ | madāya | śumbhase
Word by Word
गिरःhymns, songs
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर्- (स्त्री) / √गॄ (गिरति) इति व्युत्पत्तिः
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु- (पुं) ‘सोम’
ओजसाwith strength, by might
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस्- (नपुं)
मर्मृज्यन्तेare being cleansed/purified
मर्मृज्यन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√मृज् (मार्जने) [वेदिक-गुणित/पुनरुक्त-आधार ‘मर्मृज्’]
अपस्युवःactive, industrious, eager in work
अपस्युवः:
कर्तृ (गिरः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअपस्यु- (विशेषण) < अपस् ‘कार्य/कर्म’
याभिःby which (ones)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
मदायfor exhilaration, for intoxication
मदाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमद- (पुं) ‘उन्माद/हर्ष/मद’
शुम्भसेyou adorn yourself, you become splendid
शुम्भसे:
क्रिया
TypeVerb
Root√शुभ् (दीप्तौ/शोभने) — ‘शुम्भते’