Mantra 3
Sukta 9.14
Devata: Soma Pavamāna (with viśve devāḥ as participating powers)
Samhita Patha (Devanagari)
आदस्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवा अमत्सत । यदी गोभिर्वसायते ॥
Samhita Patha (IAST)
आद॑स्य शु॒ष्मिणो॒ रसे॒ विश्वे॑ दे॒वा अ॑मत्सत । यदी॒ गोभि॑र्वसा॒यते॑ ॥
Transliteration
ā́d asya śuṣmíṇo rásé víśve devā́ amatsata | yadī́ góbhir vasā́yate ||
Translation
Then in the sap of this puissant one all the gods take delight, when he is clothed with the Rays (the illumining herds) and assumes his shining vesture.
Padapatha (Word Analysis)
आत् । अ॒स्य॒ । शु॒ष्मिणः॑ । रसे॑ । विश्वे॑ । दे॒वाः । अ॒म॒त्स॒त॒ । यदि॑ । गोभिः॑ । व॒सा॒यते॑ ॥आत् । अस्य । शुष्मिणः । रसे । विश्वे । देवाः । अमत्सत । यदि । गोभिः । वसायते ॥āt | asya | śuṣmiṇaḥ | rase | viśve | devāḥ | amatsata | yadi | gobhiḥ | vasāyate
Word by Word
आत्from that; therefore
आत्:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) + त् (निपात/अव्यय-प्रत्यय) → आत्
अस्यof this (one)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
शुष्मिणःof the mighty/forceful
शुष्मिणः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक; ‘शुष्म’ = बल/तेज) अथवा शुष्म + इन्
रसेin/at the juice; in the sap (Soma-रस)
रसे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अमत्सतrejoiced; became exhilarated
अमत्सत:
Kriyā
TypeVerb
Rootमद् (धातु; ‘हर्षे/मदे’) + अ (अग्म) → अमत्सत
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
ईम्indeed; him/it (emphatic particle)
ईम्:
—
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात; एनम्/इमम्-प्रयोगः, वैदिक)
गोभिःwith cows; with kine
गोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
वसायतेclothes/arrays (himself); is adorned
वसायते:
Kriyā
TypeVerb
Rootवस् (धातु; ‘आच्छादने/वसने’) → वसायते