HomeRig VedaMandala 9Sukta 111Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 9.111

Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagati (likely; needs confirm)

त्वं त्यत्पणीनां विदो वसु सं मातृभिर्मर्जयसि स्व आ दम ऋतस्य धीतिभिर्दमे । परावतो न साम तद्यत्रा रणन्ति धीतयः । त्रिधातुभिररुषीभिर्वयो दधे रोचमानो वयो दधे ॥

त्वं त्यत्प॑णी॒नां वि॑दो॒ वसु॒ सं मा॒तृभि॑र्मर्जयसि॒ स्व आ दम॑ ऋ॒तस्य॑ धी॒तिभि॒र्दमे॑ । प॒रा॒वतो॒ न साम॒ तद्यत्रा॒ रण॑न्ति धी॒तय॑: । त्रि॒धातु॑भि॒ररु॑षीभि॒र्वयो॑ दधे॒ रोच॑मानो॒ वयो॑ दधे ॥

tváṃ tyát paṇīnā́ṃ vidó vásu sáṃ mātṛ́bhir marjayasi svá ā́ dáma ṛtásya dhītíbhiḥ dáme | parāváto ná sā́ma tád yátrā ráṇanti dhītáyaḥ | tridhā́tubhir áruṣībhir váyo dadhé rócamāno váyo dadhé ||

You find that treasure hidden by the Paṇis; with the Mothers you cleanse it in your own home—within the house of ṛta, by the acts of insight. Like a chant from afar is that place where the thoughts resound; shining, you establish the life-force by the threefold ruddy powers, you establish the life-force.

त्वम् । त्यत् । प॒णी॒नाम् । वि॒दः॒ । वसु॑ । सम् । मा॒तृऽभिः॑ । म॒र्ज॒य॒सि॒ । स्वे । आ । दमे॑ । ऋ॒तस्य॑ । धी॒तिऽभिः॑ । दमे॑ । प॒रा॒ऽवतः॑ । न । साम॑ । तत् । यत्र॑ । रण॑न्ति । धी॒तयः॑ । त्रि॒धातु॑ऽभिः । अरु॑षीभिः । वयः॑ । द॒धे॒ । रोच॑मानः । वयः॑ । द॒धे॒ ॥त्वम् । त्यत् । पणीनाम् । विदः । वसु । सम् । मातृभिः । मर्जयसि । स्वे । आ । दमे । ऋतस्य । धीतिभिः । दमे । परावतः । न । साम । तत् । यत्र । रणन्ति । धीतयः । त्रिधातुभिः । अरुषीभिः । वयः । दधे । रोचमानः । वयः । दधे ॥tvam | tyat | paṇīnām | vidaḥ | vasu | sam | mātṛ-bhiḥ | marjayasi | sve | ā | dame | ṛtasya | dhīti-bhiḥ | dame | parāvataḥ | na | sāma | tat | yatra | raṇanti | dhītayaḥ | tridhātu-bhiḥ | aruṣībhiḥ | vayaḥ | dadhe | rocamānaḥ | vayaḥ | dadhe

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / त्वद्
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पणीनाम्of the Paṇis (niggardly ones)
पणीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
विदःknowing, finder
विदः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) / विद्- (कृदन्त: विद् → विद्/विद्वस्- ‘knowing’)
वसुwealth, good
वसु:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
मातृभिःwith the mothers
मातृभिः:
करण
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
मर्जयसिyou cleanse/purify
मर्जयसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृज् (धातु) + णिच् (caus.)
स्वेin (your) own
स्वे:
अधिकरण
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (प्रातिपदिक)
towards, into
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
दमेin the house/home
दमे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/rite)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
धीतिभिःwith insights/hymns
धीतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक)
दमेin the house
दमे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
परावतःfrom afar, from the distant region
परावतः:
अपादान
TypeNoun
Rootपरावत् (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सामa sāman-chant
साम:
उपमान/कर्म (संदर्भानुसार)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म/विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
रणन्तिthey resound/sing
रणन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootरण्/रन् (धातु: ‘to sound, resound, rejoice’)
धीतयःinsights/hymns
धीतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक)
त्रिधातुभिःwith threefold constituents
त्रिधातुभिः:
करण
TypeAdjective (instrumental plural)
Rootत्रि + धातु (प्रातिपदिक; ‘threefold element/constituent’)
अरुषीभिःwith ruddy/bright (ones)
अरुषीभिः:
करण
TypeAdjective
Rootअरुषी (प्रातिपदिक; ‘ruddy, bright’)
वयःvigor, strength
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
दधेhas placed/has set
दधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
रोचमानःshining
रोचमानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootरुच् (धातु) → रोचमान (शानच्-वर्तमान कृदन्त)
वयःvigor, strength
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
दधेhas placed/has set
दधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)