HomeRig VedaMandala 9Sukta 111Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 9.111

Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagati (likely due to longer pādas; needs confirm)

अया रुचा हरिण्या पुनानो विश्वा द्वेषांसि तरति स्वयुग्वभिः सूरो न स्वयुग्वभिः । धारा सुतस्य रोचते पुनानो अरुषो हरिः । विश्वा यद्रूपा परियात्यृक्वभिः सप्तास्येभिॠक्वभिः ॥

अ॒या रु॒चा हरि॑ण्या पुना॒नो विश्वा॒ द्वेषां॑सि तरति स्व॒युग्व॑भि॒: सूरो॒ न स्व॒युग्व॑भिः । धारा॑ सु॒तस्य॑ रोचते पुना॒नो अ॑रु॒षो हरि॑: । विश्वा॒ यद्रू॒पा प॑रि॒यात्यृक्व॑भिः स॒प्तास्ये॑भि॒ॠक्व॑भिः ॥

ayā́ rucā́ háriṇyā punānó víśvā dvéṣāṃsi tarati svayúgvabhiḥ sū́ro ná svayúgvabhiḥ | dhā́rā sutásya rocate punānó aruṣó háriḥ | víśvā yád rūpā́ pariyā́ty ṛkvábhiḥ saptā́syebhir ṛkvábhiḥ ||

By this golden light, purifying himself, he crosses beyond all hatreds with his self-yoked steeds, like the Sun with his own yoked rays. The stream of the pressed Soma shines—purifying, the ruddy-golden one. When he moves around all forms with the seers, with the seven-mouthed powers of the Word.

अ॒या । रु॒चा । हरि॑ण्या । पु॒ना॒नः । विश्वा॑ । द्वेषां॑सि । त॒र॒ति॒ । स्व॒युग्व॑ऽभिः । सूरः॑ । न । स्व॒युग्व॑ऽभिः । धारा॑ । सु॒तस्य॑ । रो॒च॒ते॒ । पु॒ना॒नः । अ॒रु॒षः । हरिः॑ । विश्वा॑ । यत् । रू॒पा । प॒रि॒ऽयाति॑ । ऋक्व॑ऽभिः । स॒प्तआ॑स्येभिः । ऋक्व॑ऽभिः ॥अया । रुचा । हरिण्या । पुनानः । विश्वा । द्वेषांसि । तरति । स्वयुग्वभिः । सूरः । न । स्वयुग्वभिः । धारा । सुतस्य । रोचते । पुनानः । अरुषः । हरिः । विश्वा । यत् । रूपा । परियाति । ऋक्वभिः । सप्तआस्येभिः । ऋक्वभिः ॥ayā | rucā | hariṇyā | punānaḥ | viśvā | dveṣāṃsi | tarati | svayugva-bhiḥ | sūraḥ | na | svayugva-bhiḥ | dhārā | sutasya | rocate | punānaḥ | aruṣaḥ | hariḥ | viśvā | yat | rūpā | pari-yāti | ṛkva-bhiḥ | sapta-āsyebhiḥ | ṛkva-bhiḥ

अयाby this (ray/means)
अया:
करण
TypePronoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक: अय-)
रुचाby (a) light/beam
रुचा:
करण
TypeNoun
Rootरुच् (प्रातिपदिक: रुच्/रुचा ‘light, beam’)
हरिण्याgolden
हरिण्या:
करण
TypeAdjective
Rootहरिण्य (प्रातिपदिक; ‘golden, tawny’)
पुनानःpurifying (himself), being purified
पुनानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootपू (धातु; ‘to purify’) → शानच् (मध्यम/आत्मने) कृदन्त
विश्वाall
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
द्वेषांसिhostilities, hatreds
द्वेषांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootद्वेषस् (प्रातिपदिक; ‘hatred, hostility’)
तरतिcrosses, overcomes
तरति:
क्रिया
TypeVerb
Rootतॄ (धातु; ‘to cross, overcome’)
स्वयुग्वभिःwith self-yoked (steeds/teams)
स्वयुग्वभिः:
करण
TypeAdjective (instrumental plural used adverbially)
Rootस्वयुग्व (प्रातिपदिक; ‘self-yoked, having its own yoke/teams’)
सूरःthe Sun
सूरः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootसूर (प्रातिपदिक; ‘sun, radiant one’)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
स्वयुग्वभिःwith self-yoked (teams)
स्वयुग्वभिः:
करण
TypeAdjective
Rootस्वयुग्व (प्रातिपदिक)
धाराthe stream
धारा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधार (प्रातिपदिक; ‘stream, flow’)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक; ‘pressed (Soma)’)
रोचतेshines, gleams
रोचते:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुच् (धातु; ‘to shine, be bright/pleasing’)
पुनानःpurifying
पुनानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootपू (धातु) → शानच् कृदन्त
अरुषःruddy, tawny
अरुषः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक; ‘ruddy, tawny’)
हरिःthe tawny one (Soma)
हरिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक; ‘tawny one’; Soma/steed)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
कर्म/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
रूपाforms
रूपा:
कर्म
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक; ‘form, appearance’)
परिaround, forth
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
यातिgoes, moves
याति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु; ‘to go’)
ऋक्वभिःwith the hymn-singers
ऋक्वभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋक्वन् (प्रातिपदिक; ‘singer of ṛc, hymn-singer’)
सप्तास्येभिःwith seven-mouthed (singers)
सप्तास्येभिः:
करण
TypeAdjective
Rootसप्तास्य (प्रातिपदिक; ‘seven-mouthed’)
ऋक्वभिःwith the ṛc-singers
ऋक्वभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋक्वन् (प्रातिपदिक)