HomeRig VedaMandala 9Sukta 110Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 9.110

Rishi: Pavam01na Soma hymn tradition (RV 9.110; specific r63i not supplied here)
Devata: Soma Pavamāna (for Indra)
Chandas: Trishtubh (likely; needs confirm)

एष पुनानो मधुमाँ ऋतावेन्द्रायेन्दुः पवते स्वादुरूर्मिः । वाजसनिर्वरिवोविद्वयोधाः ॥

ए॒ष पु॑ना॒नो मधु॑माँ ऋ॒तावेन्द्रा॒येन्दु॑: पवते स्वा॒दुरू॒र्मिः । वा॒ज॒सनि॑र्वरिवो॒विद्व॑यो॒धाः ॥

eṣá punānó mádhu-māṁ ṛtā́vā índrāyénduḥ pavate svādúr ū́rmiḥ | vāja-sánir varivo-víd váyo-dhā́ḥ ||

This Indu, purifying himself, honey-rich and a knower of the Right, flows for Indra with sweet wave; he wins plenitudes of force, finds wide spaces for the being, and sustains the life-powers.

ए॒षः । पु॒ना॒नः । मधु॑ऽमान् । ऋ॒तऽवा॑ । इन्द्रा॑य । इन्दुः॑ । प॒व॒ते॒ । स्वा॒दुः । ऊ॒र्मिः । वा॒ज॒ऽसनिः॑ । व॒रि॒वः॒ऽवित् । व॒यः॒ऽधाः ॥एषः । पुनानः । मधुमान् । ऋतवा । इन्द्राय । इन्दुः । पवते । स्वादुः । ऊर्मिः । वाजसनिः । वरिवःवित् । वयःधाः ॥eṣaḥ | punānaḥ | madhu-mān | ṛta-vā | indrāya | induḥ | pavate | svāduḥ | ūrmiḥ | vāja-saniḥ | varivaḥ-vit | vayaḥ-dhāḥ

एषःthis (one)
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुनानःpurifying (himself), being purified
पुनानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√पू (पवने/शोधने) → पुनान (शतृ-प्रत्यय, आत्मनेपदी)
मधुमान्honeyed, sweet, rich in mead
मधुमान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootमधु + मतुप् (मधुमत्) → मधुमान्
ऋतावाpossessing ṛta (truth/order), righteous
ऋतावा:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋत + वन् (ऋतावन्) → ऋतावा
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम)
इन्दुःthe Soma-drop
इन्दुः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु (सोमनाम)
पवतेflows, streams, purifies itself
पवते:
TypeVerb
Root√पू (पवने) (आत्मनेपद)
स्वादुःsweet
स्वादुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्वादु (प्रातिपदिक) / √स्वद् (आस्वादने) से व्युत्पन्न
ऊर्मिःwave, billow
ऊर्मिः:
Kartā
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
वाजसनिःwinner/giver of prize (strength, booty)
वाजसनिः:
Kartā
TypeNoun
Rootवाज + सनि (सनि-प्रातिपदिक; ‘वाज-प्रदाता/वाज-लाभः’) → वाजसनिः
वरिवोवित्knower/finder of wide space, giver of room/favor
वरिवोवित्:
Kartā
TypeAdjective
Rootवरिवस् (विस्तार/अवकाश/कृपा) + √विद् (जानने) → -वित्
वयोधाःbestower/supporter of vital power (strength)
वयोधाः:
Kartā
TypeNoun
Rootवयस् (बल/जीवन-शक्ति) + √धा (धारणे/स्थापने) → धाः (कृत्) = ‘धाता’