HomeRig VedaMandala 9Sukta 110Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 9.110

Rishi: Pavam01na Soma hymn tradition (RV 9.110; specific r63i not supplied here)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Trishtubh (likely; needs confirm)

सोमः पुनानो अव्यये वारे शिशुर्न क्रीळन्पवमानो अक्षाः । सहस्रधारः शतवाज इन्दुः ॥

सोम॑: पुना॒नो अ॒व्यये॒ वारे॒ शिशु॒र्न क्रीळ॒न्पव॑मानो अक्षाः । स॒हस्र॑धारः श॒तवा॑ज॒ इन्दु॑: ॥

sómaḥ punānó avyáye vā́re śíśur ná krīḷán pavamāno akṣā́ḥ | sahásra-dhāraḥ śatá-vāja índuḥ ||

Soma, purifying himself in the unfailing filter, flows like a child at play, moving in his courses; the Indu becomes a thousand-streamed force, bearing a hundred plenitudes of power.

सोमः॑ । पु॒ना॒नः । अ॒व्यये॑ । वारे॑ । शिशुः॑ । न । क्रीळ॑न् । पव॑मानः । अ॒क्षा॒रिति॑ । स॒हस्र॑ऽधारः । श॒तऽवा॑जः । इन्दुः॑ ॥सोमः । पुनानः । अव्यये । वारे । शिशुः । न । क्रीळन् । पवमानः । अक्षारिति । सहस्रधारः । शतवाजः । इन्दुः ॥somaḥ | punānaḥ | avyaye | vāre | śiśuḥ | na | krīḷan | pavamānaḥ | akṣāriti | sahasra-dhāraḥ | śata-vājaḥ | induḥ

सोमःSoma (the pressed/clarified Soma)
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पुनानःbeing purified, purifying himself
पुनानः:
कर्तृ (सोमः का विशेषण)
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootपू (धातु) → पुनान (शानच्-प्रत्यय, आत्मनेपद)
अव्ययेin/at the imperishable (place/condition)
अव्यये:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
वारेin the water (in the stream/flow)
वारे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवारि/वार (प्रातिपदिक; ‘water’/‘liquid’)
शिशुःa child
शिशुः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ; सोमस्य उपमा)
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
क्रीळन्playing
क्रीळन्:
कर्तृ (शिशुः का विशेषण; उपमान-वाक्यांश)
TypeParticiple
Rootक्रीळ्/क्रीड् (धातु) → क्रीळत् (शतृ-प्रत्यय)
पवमानःPavamāna, the self-purifying (Soma)
पवमानः:
कर्तृ (सोमः का विशेषण)
TypeParticiple (epithet)
Rootपू (धातु) → पवमान (शानच्-प्रत्यय, आत्मनेपद; वैदिक)
अक्षाःdice (game-dice)
अक्षाः:
कर्म
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
सहस्रधारःhaving a thousand streams
सहस्रधारः:
कर्तृ (इन्दुः/सोमः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहस्र-धार (समास; प्रातिपदिक)
शतवाजःhaving a hundred prizes/strengths
शतवाजः:
कर्तृ (इन्दुः/सोमः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootशत-वाज (समास; प्रातिपदिक)
इन्दुःIndu (Soma-drop)
इन्दुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)