Mantra 18
Sukta 9.109
Rishi: Pavamāna seers.
Devata: Soma directed to Indra (Indra as primary beneficiary).
Chandas: Likely Jagatī (scan required).
Samhita Patha (Devanagari)
प्र सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नृभिर्येमानो अद्रिभिः सुतः ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र सो॑म या॒हीन्द्र॑स्य कु॒क्षा नृभि॑र्येमा॒नो अद्रि॑भिः सु॒तः ॥
Transliteration
prá soma yāhī́ndrasya kukṣā́ nṛ́bhir yemānó ádribhiḥ sutáḥ ||
Translation
Go forth, O Soma, to Indra’s belly—guided by the human powers, pressed by the stones: enter the seat of the illumined Force so it may break the inner obstacles.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । सो॒म॒ । या॒हि॒ । इन्द्र॑स्य । कु॒क्षा । नृऽभिः॑ । ये॒मा॒नः । अद्रि॑ऽभिः । सु॒तः ॥प्र । सोम । याहि । इन्द्रस्य । कुक्षा । नृभिः । येमानः । अद्रिभिः । सुतः ॥pra | soma | yāhi | indrasya | kukṣā | nṛ-bhiḥ | yemānaḥ | adri-bhiḥ | sutaḥ
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
सोमO Soma
सोम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
याहिcome, go
याहि:
—
TypeVerb
Rootया (धातु)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कुक्षौin the belly/womb
कुक्षौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootकुक्षि (प्रातिपदिक)
नृभिःby/with men
नृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
येमानःguiding/holding himself; being directed
येमानः:
Kartā
TypeParticiple
Rootयम् (धातु) → येमान (कृदन्त, present middle participle)
अद्रिभिःwith stones (press-stones)
अद्रिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
सुतःpressed, expressed
सुतः:
Kartā (predicate to Soma)
TypeParticiple
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त, past passive participle)