Mantra 11
Sukta 9.109
Rishi: Pavamāna seers (RV 9 corpus).
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Jagatī (common in this section; exact scan needed).
Samhita Patha (Devanagari)
तं ते सोतारो रसं मदाय पुनन्ति सोमं महे द्युम्नाय ॥
Samhita Patha (IAST)
तं ते॑ सो॒तारो॒ रसं॒ मदा॑य पु॒नन्ति॒ सोमं॑ म॒हे द्यु॒म्नाय॑ ॥
Transliteration
táṃ te sotā́ro rásaṃ mádāya punánti sómaṃ mahé dyumnā́ya ||
Translation
That essence of yours the pressers purify for ecstasy, O Soma, for the great luminous glory—so that the inner delight may become a vast radiance in us.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । ते॒ । सो॒तारः॑ । रस॑म् । मदा॑य । पु॒नन्ति॑ । सोम॑म् । म॒हे । द्यु॒म्नाय॑ ॥तम् । ते । सोतारः । रसम् । मदाय । पुनन्ति । सोमम् । महे । द्युम्नाय ॥tam | te | sotāraḥ | rasam | madāya | punanti | somam | mahe | dyumnāya
Word by Word
तम्him / that (Soma)
तम्:
कर्म (पुनन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (सोतारः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोतारःthe pressers (Soma-pressers)
सोतारः:
कर्तृ (पुनन्ति)
TypeNoun
Rootसोतर् (√सु ‘to press/extract’ + तृच्; कर्तृवाचक)
रसम्juice, sap
रसम्:
कर्म (पुनन्ति इत्यस्य; ‘रस’ इति लक्ष्य-रूपेण)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
मदायfor intoxication / exhilaration
मदाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन: ‘for exhilaration’)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक) / √मद् ‘to be exhilarated’
पुनन्तिthey purify
पुनन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√पू (पवते/पुनाति) ‘to purify, cleanse’
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म (पुनन्ति)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
महेfor great
महे:
सम्प्रदान (प्रयोजन-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमह्/महि (प्रातिपदिक ‘great’)
द्यु॒म्नायfor splendor / brilliance / glory
द्यु॒म्नाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (प्रातिपदिक)