Mantra 3
Sukta 9.108
Devata: Soma Pavamana
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं ह्यङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः । अमृतत्वाय घोषयः ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं ह्य१॒॑ङ्ग दैव्या॒ पव॑मान॒ जनि॑मानि द्यु॒मत्त॑मः । अ॒मृ॒त॒त्वाय॑ घो॒षय॑: ॥
Transliteration
tváṃ hí aṅga daivyā́ pávamāna jánimāni dyumát-tamaḥ | amṛtatvā́ya ghoṣáyaḥ ||
Translation
For thou indeed, O divine Pavamāna, most full of light, proclaimest the births (the becomings) that lead to immortality.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । हि । अ॒ङ्ग । दैव्या॑ । पव॑मान । जनि॑मानि । द्यु॒मत्ऽत॑मः । अ॒मृ॒त॒ऽत्वाय॑ । घो॒षयः॑ ॥त्वम् । हि । अङ्ग । दैव्या । पवमान । जनिमानि । द्युमत्तमः । अमृतत्वाय । घोषयः ॥tvam | hi | aṅga | daivyā | pavamāna | janimāni | dyumat-tamaḥ | amṛta-tvāya | ghoṣayaḥ
Word by Word
त्वम्thou, you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अङ्गO! (emphatic particle)
अङ्ग:
—
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (निपात)
दैव्याdivine
दैव्या:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदैव्य (देव + यत्)
पवमानpurifying (Soma)
पवमान:
कर्तृ (सम्बोधन/विशेष्य)
TypeAdjective (epithet)
Rootपवमान (√पू/√पु ‘to purify’ से वर्तमान-कृदन्त)
जनिमानिbirths, begettings, generations
जनिमानि:
कर्म
TypeNoun
Rootजनिमन् (√जन् ‘to be born’ से नामधातु/कृदन्त-निर्मित नपुंसक)
द्युमत्तमःmost splendid
द्युमत्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootद्युमत् (द्युमन् ‘splendour’ + मतुप्) + तमप् (सुपरलेटिव)
अमृतत्वायfor immortality
अमृतत्वाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअमृतत्व (अमृत + त्व)
घोषयःthou proclaimest / makest resound
घोषयः:
क्रिया
TypeVerb
Root√घुष्/घोष् (causative: घोषयति ‘to cause to sound/proclaim’)