HomeRig VedaMandala 9Sukta 108Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 9.108

Devata: Soma Pavamana

यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीता स्वर्विदः । स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः ॥

यस्य॑ ते पी॒त्वा वृ॑ष॒भो वृ॑षा॒यते॒ऽस्य पी॒ता स्व॒र्विद॑: । स सु॒प्रके॑तो अ॒भ्य॑क्रमी॒दिषोऽच्छा॒ वाजं॒ नैत॑शः ॥

yásya te pītvā́ vṛṣabhó vṛṣāyáte 'syá pītā́ svàr-vidaḥ | sá su-práketo abhy-àkramīd íṣo 'cchā vā́jaṃ ná étaśaḥ ||

He who, drinking of thee, becomes the Bull in his might; and by thy draught he is a finder of the Sun-worlds (svar). That man, full of clear perception, strides forward to the impulsions and to the plenitude (vāja), like Etaśa (the swift one).

यस्य॑ । ते॒ । पी॒त्वा । वृ॒ष॒भः । वृ॒ष॒ऽयते॑ । अ॒स्य । पी॒ता । स्वः॒ऽविदः॑ । सः । सु॒ऽप्रके॑तः । अ॒भि । अ॒क्र॒मी॒त् । इषः॑ । अच्छ॑ । वाज॑म् । न । एत॑शः ॥यस्य । ते । पीत्वा । वृषभः । वृषयते । अस्य । पीता । स्वःविदः । सः । सुप्रकेतः । अभि । अक्रमीत् । इषः । अच्छ । वाजम् । न । एतशः ॥yasya | te | pītvā | vṛṣabhaḥ | vṛṣa-yate | asya | pītā | svaḥ-vidaḥ | saḥ | su-praketaḥ | abhi | akramīt | iṣaḥ | accha | vājam | na | etaśaḥ

यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you; your
ते:
सम्प्रदान (recipient/possessor in context)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
TypeVerb (absolutive)
Rootपा (पिबति) धातु
वृषभःthe bull (strong one)
वृषभः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
वृषाthe bull, the virile one
वृषा:
कर्तृ (apposition to वृषभः)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘male, bull’)
आयतेgoes forth/advances
आयते:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootया (याति) धातु + आ-उपसर्ग
अस्यof this (one); his
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पीताःdrunk; having been drunk
पीताः:
कर्तृ (with implied ‘they’)
TypeParticiple (past passive) / Adjective
Rootपा धातु (पीत = क्त-प्रत्यय) / पीत (प्रातिपदिक)
स्वर्विदःfinders of heaven/light
स्वर्विदः:
कर्तृ (apposition to पीताः)
TypeNoun/Adjective
Rootस्वर् + विद् (समास/प्रातिपदिक: ‘heaven-finding’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुप्रकेतःof good insight; clear-minded
सुप्रकेतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु- + प्रकेत (प्रातिपदिक; ‘clear-sighted, of good insight’)
अभिtowards; upon
अभि:
क्रियाविशेषण (directional)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अक्रमीत्stepped; strode
अक्रमीत्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootक्रम् धातु
इषःrefreshments; invigorations
इषः:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)
अच्छाtowards; straight to
अच्छा:
क्रियाविशेषण (goal/aim)
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
नैतशःNaitaśa (name/epithet)
नैतशः:
कर्तृ (apposition to सः)
TypeNoun (Proper) / Adjective
Rootनैतश (प्रातिपदिक; proper name/epithet)