HomeRig VedaMandala 9Sukta 108Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 9.108

Devata: Soma Pavamāna (as light that burns darkness)

वृषा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः प्रतपञ्ज्योतिषा तमः । स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे त्रिधात्वस्य दंससा ॥

वृषा॒ वि ज॑ज्ञे ज॒नय॒न्नम॑र्त्यः प्र॒तप॒ञ्ज्योति॑षा॒ तम॑: । स सुष्टु॑तः क॒विभि॑र्नि॒र्णिजं॑ दधे त्रि॒धात्व॑स्य॒ दंस॑सा ॥

vṛ́ṣā ví jajñe janáyann ámartyaḥ prá-tapan jyótiṣā támaḥ | sá suṣṭutáḥ kavíbhir nírṇijaṃ dadhé tri-dhā́tv asyá dáṃsasā ||

The Bull is born forth, the immortal generating; he burns away the darkness with his light. Praised well by the seers, he puts on his shining robe, by the skill of his triple powers.

वृषा॑ । वि । ज॒ज्ञे॒ । ज॒नय॑न् । अम॑र्त्यः । प्र॒ऽतप॑न् । ज्योति॑षा । तमः॑ । सः । सुऽस्तु॑तः । क॒विऽभिः॑ । निः॒ऽनिज॑म् । द॒धे॒ । त्रि॒ऽधातु॑ । अ॒स्य॒ । दंस॑सा ॥वृषा । वि । जज्ञे । जनयन् । अमर्त्यः । प्रतपन् । ज्योतिषा । तमः । सः । सुस्तुतः । कविभिः । निःनिजम् । दधे । त्रिधातु । अस्य । दंससा ॥vṛṣā | vi | jajñe | janayan | amartyaḥ | pra-tapan | jyotiṣā | tamaḥ | saḥ | su-stutaḥ | kavi-bhiḥ | niḥ-nijam | dadhe | tri-dhātu | asya | daṃsasā

वृषाthe bull (vigorous one; Soma)
वृषा:
कर्तृ
TypeNoun (masc.)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
जज्ञेwas born; has been born
जज्ञे:
TypeVerb
Root√जन् (जनि) — परस्मैपद/आत्मनेपद; लिट्
जनयन्begetting, generating
जनयन्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण वृषा-शब्दस्य)
TypeVerb (participle)
Root√जन् (णिच्) → √जनय्
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
कर्तृ (वृषा-विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootअ-मर्त्य (प्रातिपदिक)
प्रतपन्scorching, shining forth
प्रतपन्:
कर्तृ (वृषा-विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√तप् (प्र +) → प्रतप्
ज्योतिषाwith light, by radiance
ज्योतिषा:
करण
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
तमःdarkness
तमः:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुष्टुतःwell-praised
सुष्टुतः:
कर्तृ (सः-विशेषणम्)
TypeAdjective (PPP) / participle
Rootसु-√स्तु (स्तु) → सुष्टुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कविभिःby the seers/poets
कविभिः:
करण/सहकारि
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
निर्णिजम्the shining garment; splendor
निर्णिजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनिर्णिज् (प्रातिपदिक; ‘bright garment/covering, splendor’)
दधेhe has placed/put on; assumed
दधे:
TypeVerb
Root√धा (आत्मनेपद) — लिट्
त्रिधात्वस्यof the threefold-ordered (world); of the threefold element
त्रिधात्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (genitive qualifier)
Rootत्रि-धातु (समास-प्रातिपदिक)
दंससाby wondrous power; by skill
दंससा:
करण/हेतु
TypeNoun
Rootदंसस् (प्रातिपदिक; ‘wondrous power/deed, skill’)