HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna

अनूपे गोमान्गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः । समुद्रं न संवरणान्यग्मन्मन्दी मदाय तोशते ॥

अ॒नू॒पे गोमा॒न्गोभि॑रक्षा॒: सोमो॑ दु॒ग्धाभि॑रक्षाः । स॒मु॒द्रं न सं॒वर॑णान्यग्मन्म॒न्दी मदा॑य तोशते ॥

anū́pe go-mā́n góbhir akṣā́ri somaḥ dugdhā́bhir akṣāḥ | samudráṃ ná saṃváraṇāny agman mandī́ madā́ya tośate ||

In the waterless expanse, rich in light, Soma has flowed—flowed with the rays, flowed with the milk-mixtures. Like coverings opening to the sea, the barriers have gone; the gladdening one is satisfied for ecstasy.

अ॒नू॒पे । गोऽमा॑न् । गोभिः॑ । अ॒क्षा॒रिति॑ । सोमः॑ । दु॒ग्धाभिः॑ । अ॒क्षा॒रिति॑ । स॒मु॒द्रम् । न । स॒म्ऽवर॑णानि । अ॒ग्म॒न् । म॒न्दी । मदा॑य । तो॒श॒ते॒ ॥अनूपे । गोमान् । गोभिः । अक्षारिति । सोमः । दुग्धाभिः । अक्षारिति । समुद्रम् । न । सम्वरणानि । अग्मन् । मन्दी । मदाय । तोशते ॥anūpe | go-mān | gobhiḥ | akṣāriti | somaḥ | dugdhābhiḥ | akṣāriti | samudram | na | sam-varaṇāni | agman | mandī | madāya | tośate

अनूपेin the waterless tract / on the river-bank region
अनूपे:
अधिकारण
TypeNoun (locative use)
Rootअनूप (प्रातिपदिक; anu- + āpa/āp ‘जल’ → ‘जल-सम्बद्ध/जलरहित प्रदेश; नदी-तट/मरुस्थल’)
गोमान्rich in cows
गोमान्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगोमन् (प्रातिपदिक; गो + -मन् ‘युक्त/सम्पन्न’)
गोभिःwith cows
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अक्षाःaxles (of the chariot)
अक्षाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक; ‘अक्ष/धुरी/रथ-अक्ष’)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
दुग्धाभिःwith milkings / with milk(-streams)
दुग्धाभिः:
करण
TypeNoun/Adjective (instrumental plural)
Rootदुग्धा (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दुह् ‘दोहने’ → दुग्ध ‘दुग्ध/दोहित’)
अक्षाःaxles
अक्षाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
संवरणानिcoverings, enclosures
संवरणानि:
कर्म
TypeNoun
Rootसंवरण (प्रातिपदिक; ‘आवरण/आच्छादन’)
अग्मन्went, moved
अग्मन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थ)
मन्दीgladdening, exhilarating
मन्दी:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (used predicatively)
Rootमन्दी (प्रातिपदिक; ‘मन्द/मद-युक्त, आनन्दित’)
मदायfor intoxication / for exhilaration
मदाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक; ‘मद/हर्ष/उन्माद’)
तोशतेis pleased, delights
तोशते:
क्रिया
TypeVerb
Root√तुष्/√तोष् (प्रीतौ ‘to be pleased/satisfied’)