HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 25
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 25

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamana (with Marut/Indra associations)

पवमाना असृक्षत पवित्रमति धारया । मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि प्रयांसि च ॥

पव॑माना असृक्षत प॒वित्र॒मति॒ धार॑या । म॒रुत्व॑न्तो मत्स॒रा इ॑न्द्रि॒या हया॑ मे॒धाम॒भि प्रयां॑सि च ॥

pávamānā asṛkṣata pavítram áti dhā́rayā | marútvanto matsarā indríyā háyā medhā́m abhí práyāṃsi ca ||

The purifying streams have been let loose beyond the filter in their current. With the Maruts’ force they are rapturous; they are powers of Indra, swift steeds, pressing towards intelligence (medhā) and towards the forward movements (prayāṃsi).

पव॑मानाः । अ॒सृ॒क्ष॒त॒ । प॒वित्र॑म् । अति॑ । धार॑या । म॒रुत्व॑न्तः । म॒त्स॒राः । इ॒न्द्रि॒याः । हयाः॑ । मे॒धाम् । अ॒भि । प्रयां॑सि । च॒ ॥पवमानाः । असृक्षत । पवित्रम् । अति । धारया । मरुत्वन्तः । मत्सराः । इन्द्रियाः । हयाः । मेधाम् । अभि । प्रयांसि । च ॥pavamānāḥ | asṛkṣata | pavitram | ati | dhārayā | marutvantaḥ | matsarāḥ | indriyāḥ | hayāḥ | medhām | abhi | prayāṃsi | ca

पवमानाःpurifying (Soma-drops), as they flow
पवमानाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपवमान- (√पू ‘to purify/cleanse’, शानच्-प्रत्यय) अथवा √पु/√पू
असृक्षतthey streamed forth / were let loose
असृक्षत:
TypeVerb
Root√सृज् (सृजति) ‘to let go, send forth, flow’
पवित्रम्the filter (strainer)
पवित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपवित्र- (प्रातिपदिक) ‘filter, strainer; purifier’
अतिover, across, beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
धारयाwith/by a stream
धारया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधारा- (प्रातिपदिक) ‘stream, flow’
मरुत्वन्तःaccompanied by the Maruts
मरुत्वन्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त- (मरुत् + वन्त्) ‘having the Maruts’
मत्सराःintoxicating (draughts)
मत्सराः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमत्सर- (प्रातिपदिक) ‘intoxicating, exhilarating’
इन्द्रियाःIndra’s / Indra-empowering
इन्द्रियाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootइन्द्रिय- (प्रातिपदिक) ‘belonging to Indra; Indra-like, Indra-strengthening’
हयाःsteeds
हयाः:
Kartā
TypeNoun
Rootहय- (प्रातिपदिक) ‘steed, horse’
मेधाम्insight / inspired intelligence
मेधाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेधा- (प्रातिपदिक) ‘wisdom, intelligence; inspired power’
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रयांसिrefreshments / nourishments
प्रयांसि:
Karma
TypeNoun
Rootप्रयस्- (प्रातिपदिक) ‘refreshment, nourishment; vital strength’
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)