HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 21
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna

मृज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि । रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि ॥

मृ॒ज्यमा॑नः सुहस्त्य समु॒द्रे वाच॑मिन्वसि । र॒यिं पि॒शङ्गं॑ बहु॒लं पु॑रु॒स्पृहं॒ पव॑माना॒भ्य॑र्षसि ॥

mṛjyámānaḥ su-hástya samudré vā́cam invasi | rayíṃ piśáṅgaṃ bahuláṃ puru-spṛ́haṃ pávamānā́bhy arṣasi ||

As you are cleansed, O skilful-handed one, you set the Word in motion in the ocean-vast. You flow forth, O Pavamāna, bringing the tawny radiance-wealth—abundant, manifold, much desired.

मृ॒ज्यमा॑नः । सु॒ऽह॒स्त्य॒ । स॒मु॒द्रे । वाच॑म् । इ॒न्व॒सि॒ । र॒यिम् । पि॒शङ्ग॑म् । ब॒हु॒लम् । पु॒रु॒ऽस्पृह॑म् । पव॑मान । अ॒भि । अ॒र्ष॒सि॒ ॥मृज्यमानः । सुहस्त्य । समुद्रे । वाचम् । इन्वसि । रयिम् । पिशङ्गम् । बहुलम् । पुरुस्पृहम् । पवमान । अभि । अर्षसि ॥mṛjyamānaḥ | su-hastya | samudre | vācam | invasi | rayim | piśaṅgam | bahulam | puru-spṛham | pavamāna | abhi | arṣasi

मृज्यमानःbeing purified / being cleansed
मृज्यमानः:
Kartā (स्तुत्यः सोमः) / विशेषणम्
TypeAdjective/Participle
Rootमृज् (धातु) → मृज्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सुहस्त्यO good-handed (one)
सुहस्त्य:
Sambodhana (सम्बोधनः)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootसु- + हस्त (प्रातिपदिक) → सुहस्ति (स्त्री) ; सम्बोधन-एकवचनम्
समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
Adhikaraṇa (स्थान/आश्रयः)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
वाचम्speech, voice
वाचम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
इन्वसिyou impel / set in motion
इन्वसि:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootइन्/इन्व् (धातु; ‘to set in motion, impel, drive’)
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
पिशङ्गम्tawny, golden-brown
पिशङ्गम्:
Karma (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपिशङ्ग (प्रातिपदिक)
बहुलम्abundant
बहुलम्:
Karma (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
पुरुस्पृहम्much-desired, greatly coveted
पुरुस्पृहम्:
Karma (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपुरु- + स्पृह (प्रातिपदिक; ‘desire, longing’) → पुरुस्पृह
पवमानO Pavamāna (purifying Soma)
पवमान:
Sambodhana (सम्बोधनः)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपू (धातु ‘to purify’) → पवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अभ्यर्षसिyou flow toward / rush upon
अभ्यर्षसि:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootऋष्/अर्ष् (धातु; ‘to flow, rush’) + अभि- (उपसर्ग)