HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 17
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 17

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna (offered to Indra with the Maruts)

इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः । सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमी मृजन्त्यायवः ॥

इन्द्रा॑य पवते॒ मद॒: सोमो॑ म॒रुत्व॑ते सु॒तः । स॒हस्र॑धारो॒ अत्यव्य॑मर्षति॒ तमी॑ मृजन्त्या॒यव॑: ॥

índrāya pavate mádaḥ sómo marútvate sutáḥ | sahásra-dhāro áty avyám arṣati tám ī́ mṛjanti ā́yavaḥ ||

For Indra the ecstasy flows—Soma pressed for the Lord of the Maruts. Thousand-streamed, he rushes beyond the fleece-filter; and the eager energies cleanse him and make him bright.

इन्द्रा॑य । प॒व॒ते॒ । मदः॑ । सोमः॑ । म॒रुत्व॑ते । सु॒तः । स॒हस्र॑ऽधारः । अति॑ । अव्य॑म् । अ॒र्ष॒ति॒ । तम् । ई॒म् इति॑ । मृ॒ज॒न्ति॒ । आ॒यवः॑ ॥इन्द्राय । पवते । मदः । सोमः । मरुत्वते । सुतः । सहस्रधारः । अति । अव्यम् । अर्षति । तम् । ईम् इति । मृजन्ति । आयवः ॥indrāya | pavate | madaḥ | somaḥ | marutvate | sutaḥ | sahasra-dhāraḥ | ati | avyam | arṣati | tam | īm iti | mṛjanti | āyavaḥ

इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पवतेpurifies/flows (as purified)
पवते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (शुद्धौ) धातु
मदःthe exhilaration/intoxicating draught
मदः:
कर्ता (पवते इति)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक; ‘मद’/‘मदः’)
सोमःSoma
सोमः:
कर्ता (पवते इति)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
मरुत्वतेto/for the Marut-possessing one (Indra)
मरुत्वते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; मरुत् + वत्)
सुतःpressed (Soma)
सुतः:
कर्ता (सोमः)
TypeParticiple/Adjective
Root√सु (सवने/प्रसवे) → सुत (कृदन्त)
सहस्रधारःhaving a thousand streams
सहस्रधारः:
कर्ता (अर्षति इति)
TypeAdjective
Rootसहस्र-धार (समास; सहस्र + धार)
अतिbeyond, over
अति:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
अव्यम्the sheep’s fleece (filter)
अव्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअव्य (प्रातिपदिक; ‘अव्य’ = sheep/fleece)
अर्षतिrushes/streams
अर्षति:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√ऋष्/√अर्ष् (गत्यर्थ; ‘to flow, rush’) धातु
तम्him/that (Soma)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
ईम्indeed, just, him
ईम्:
कर्म-प्रवचन/अनुवादक (enclitic particle)
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
मृजन्तिthey cleanse/purify
मृजन्ति:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√मृज् (मार्जने) धातु
आयवःthe pressers/offerers (worshippers)
आयवः:
कर्ता (मृजन्ति इति)
TypeNoun
Rootआयु/आयव (प्रातिपदिक; ‘आयवः’ = the active ones/pressers, worshippers)