HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 16
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 16

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna

नृभिर्येमानो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्रियः ॥

नृभि॑र्येमा॒नो ह॑र्य॒तो वि॑चक्ष॒णो राजा॑ दे॒वः स॑मु॒द्रिय॑: ॥

nṛ́bhir yemā́no haryató ví-cakṣaṇo rājā́ deváḥ samudríyaḥ ||

Measured and guided by the human powers, luminous in his motion, the discerning divine King becomes oceanic—vast in being and vision.

नृऽभिः॑ । ये॒मा॒नः । ह॒र्य॒तः । वि॒ऽच॒क्ष॒णः । राजा॑ । दे॒वः । स॒मु॒द्रियः॑ ॥नृभिः । येमानः । हर्यतः । विचक्षणः । राजा । देवः । समुद्रियः ॥nṛ-bhiḥ | yemānaḥ | haryataḥ | vi-cakṣaṇaḥ | rājā | devaḥ | samudriyaḥ

नृभिःwith/through men (heroes, worshippers)
नृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनृ- (प्रातिपदिक ‘नर’)
येमानःgoing/pressing on; moving (forth)
येमानः:
Kartā
TypeVerb (participial)
Rootयम् (धातु; ‘यच्छति/नियच्छति/याति’—वेदे ‘येम’)
हर्यतःof the tawny/bright (one)
हर्यतः:
Sambandha (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootहर्यत्- (प्रातिपदिक; ‘हरि/हरित’ से—हरितवर्ण/हरि-युक्त)
विचक्षणःclear-sighted, discerning
विचक्षणः:
Kartā (appositional qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-चक्षण- (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण चक्षते/पश्यति’)
राजाking
राजा:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक)
देवःgod, divine one
देवः:
Kartā (apposition to राजा)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
समुद्रियःoceanic; belonging to the sea (i.e., of the ocean)
समुद्रियः:
Kartā (appositional epithet)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसमुद्रिय- (प्रातिपदिक; ‘समुद्र’ से व्युत्पन्न—समुद्र-सम्बन्धी)