HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna (as kingly power aligned with Mitra-Varuṇa)

तरत्समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव ऋतं बृहत् । अर्षन्मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा प्र हिन्वान ऋतं बृहत् ॥

तर॑त्समु॒द्रं पव॑मान ऊ॒र्मिणा॒ राजा॑ दे॒व ऋ॒तं बृ॒हत् । अर्ष॑न्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ प्र हि॑न्वा॒न ऋ॒तं बृ॒हत् ॥

tárat-samudráṃ pávamāna ū́rmiṇā rājā́ devá ṛtáṃ bṛhát | árṣan mitrásya váruṇasya dhármaṇā prá hinvāná ṛtáṃ bṛhát ||

Purifying, the divine King crosses the ocean with his wave; he moves in the vast Truth (ṛtam bṛhat). Flowing by the law of Mitra and Varuṇa, he is driven forward—pressing on the vast Truth.

तर॑त् । स॒मु॒द्रम् । पव॑मानः । ऊ॒र्मिणा॑ । राजा॑ । दे॒वः । ऋ॒तम् । बृ॒हत् । अर्ष॑त् । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । धर्म॑णा । प्र । हि॒न्वा॒नः । ऋ॒तम् । बृ॒हत् ॥तरत् । समुद्रम् । पवमानः । ऊर्मिणा । राजा । देवः । ऋतम् । बृहत् । अर्षत् । मित्रस्य । वरुणस्य । धर्मणा । प्र । हिन्वानः । ऋतम् । बृहत् ॥tarat | samudram | pavamānaḥ | ūrmiṇā | rājā | devaḥ | ṛtam | bṛhat | arṣat | mitrasya | varuṇasya | dharmaṇā | pra | hinvānaḥ | ṛtam | bṛhat

तरत्crosses over
तरत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootतॄ (तरणे)
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
पवमानःthe purifying/flowing one (Soma)
पवमानः:
Kartā
TypeAdjective (participle)
Rootपवमान (√पू/पु ‘to purify, to flow’ → present participle)
ऊर्मिणाwith a wave/surge
ऊर्मिणा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
Kartā (apposition to पवमानः)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
देवःgod
देवः:
Kartā (apposition)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ऋतम्cosmic order; truth
ऋतम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
बृहत्great, lofty
बृहत्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
अर्षन्has rushed/streams forth
अर्षन्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootऋष् (गत्यर्थे/प्रवाहे; ‘to rush, flow’)
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
धर्मणाby (their) ordinance/law
धर्मणा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधर्मन् (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण) —
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
हिन्वानःimpelling, driving on
हिन्वानः:
Kartā (co-referential with पवमानः)
TypeAdjective (participle)
Rootहिन्वान (√हि/ह्वि ‘to impel, set in motion’ → present participle)
ऋतम्cosmic order; truth
ऋतम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
बृहत्great, lofty
बृहत्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)