HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna (plural currents)

अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः स्वर्विदः ॥

अ॒भि सोमा॑स आ॒यव॒: पव॑न्ते॒ मद्यं॒ मद॑म् । स॒मु॒द्रस्याधि॑ वि॒ष्टपि॑ मनी॒षिणो॑ मत्स॒रास॑: स्व॒र्विद॑: ॥

abhí sómāsa ā́yavaḥ pávante mádyaṃ mádam | samudrásyādhi viṣṭápi manīṣíṇo matsarā́saḥ svàr-vidaḥ ||

The Soma-streams, eager in their movement, purify themselves into the rapturous delight. Upon the ocean’s wide seat they take their station—thinkers, ecstasy-bearers, finders of the Sun-world (the luminous plane).

अ॒भि । सोमा॑सः । आ॒यवः॑ । पव॑न्ते । मद्य॑म् । मद॑म् । स॒मु॒द्रस्य॑ । अधि॑ । वि॒ष्टपि॑ । म॒नी॒षिणः॑ । म॒त्स॒रासः॑ । स्वः॒ऽविदः॑ ॥अभि । सोमासः । आयवः । पवन्ते । मद्यम् । मदम् । समुद्रस्य । अधि । विष्टपि । मनीषिणः । मत्सरासः । स्वःविदः ॥abhi | somāsaḥ | āyavaḥ | pavante | madyam | madam | samudrasya | adhi | viṣṭapi | manīṣiṇaḥ | matsarāsaḥ | svaḥ-vidaḥ

अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
सोमासःthe Soma (drops)
सोमासः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
आयवःquick, lively, impetuous
आयवः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootआयु (प्रातिपदिक) → आयव्- (वेदिक बहुवचन-प्रातिपदिक)
पवन्तेthey purify/flow (as purified)
पवन्ते:
TypeVerb
Rootपू (धातु) ‘to purify/cleanse’
मद्यंintoxicating drink
मद्यं:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootमद्य (प्रातिपदिक)
मदम्intoxication, exhilaration
मदम्:
Karma (अपि/समुच्चित)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
समुद्रस्यof the ocean
समुद्रस्य:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध-षष्ठी)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/निपात)
विष्टपिon the broad expanse/seat (cosmic level)
विष्टपि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविष्टप (प्रातिपदिक)
मनीषिणःwise, inspired
मनीषिणः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
मत्सरासःexhilarating, rousing (to ecstasy)
मत्सरासः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमत्सर (प्रातिपदिक)
स्वर्विदःheaven-finding, winning the light
स्वर्विदः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Noun
Rootस्वर् + विद् (समास: तत्पुरुष/उपपद) ‘heaven’ + ‘knowing/finding’