HomeRig VedaMandala 9Sukta 107Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna

स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः । अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिॠक्वभिः ॥

स मा॑मृजे ति॒रो अण्वा॑नि मे॒ष्यो॑ मी॒ळ्हे सप्ति॒र्न वा॑ज॒युः । अ॒नु॒माद्य॒: पव॑मानो मनी॒षिभि॒: सोमो॒ विप्रे॑भि॒ॠक्व॑भिः ॥

sá māmṛje tiró áṇvāni meṣyó mīḍhé saptír ná vāja-yúḥ | anumā́dyaḥ pávamāno manīṣí-bhiḥ sómo víprebhir ṛ́kva-bhiḥ ||

He has cleansed himself, passing through the fine threads—like a ram—like a steed eager for plenitude. Following after the ecstasy, Soma the purifying one is urged on by the thinkers, by the inspired singers.

सः । म॒मृजे । ति॒रः । अण्वा॑नि । मे॒ष्यः॑ । मी॒ळ्हे । सप्तिः॑ । न । वा॒ज॒ऽयुः । अ॒नु॒ऽमाद्यः॑ । पव॑मानः । म॒नी॒षिऽभिः॑ । सोमः॑ । विप्रे॑भिः । ऋक्व॑ऽभिः ॥सः । ममृजे । तिरः । अण्वानि । मेष्यः । मीळ्हे । सप्तिः । न । वाजयुः । अनुमाद्यः । पवमानः । मनीषिभिः । सोमः । विप्रेभिः । ऋक्वभिः ॥saḥ | mamṛje | tiraḥ | aṇvāni | meṣyaḥ | mīḷhe | saptiḥ | na | vāja-yuḥ | anu-mādyaḥ | pavamānaḥ | manīṣi-bhiḥ | somaḥ | viprebhiḥ | ṛkva-bhiḥ

सःhe (that one = Soma)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मामृजेI cleanse/purify myself
मामृजे:
कर्तृ (स्वकर्मक-प्रयोगः) / क्रिया
TypeVerb
Rootमृज् (धातु)
तिरःacross, through
तिरः:
अधिकारण (दिशा/पर्याय) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतिरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ)
अण्वानिfine (threads/strainers), minute (things)
अण्वानि:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootअणु (प्रातिपदिक)
मेmy / for me
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी) / सम्प्रदान (चतुर्थी) प्रसङ्गतः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेष्यःram-like; of a ram (woollen)
मेष्यः:
कर्तृ (विशेषणम्) / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमेष्य (प्रातिपदिक; मेष-सम्बन्धी)
मीळ्हेin the outpouring/stream (of juice)
मीळ्हे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootमीळ्ह (प्रातिपदिक; ‘प्रवाह/रस’ इत्यर्थे, सोम-प्रसङ्गे)
सप्तिःa steed, racer
सप्तिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसप्ति (प्रातिपदिक)
like, as
:
उपमान/क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
वाजयुःseeking prize/strength; prize-winning
वाजयुः:
कर्तृ (विशेषणम्) / उपमान
TypeNoun/Adjective
Rootवाजयु (प्रातिपदिक; वाज-इच्छु/वाज-गामी)
अनुमाद्यःto be gladdened/cheered on; exulting along
अनुमाद्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (verbal)
Rootअनु-√मद् (धातु) → क्तव्य/यत्-प्रत्ययान्त कृत् (वेदिक) / विशेषण-प्रातिपदिक
पवमानःpurifying (Soma)
पवमानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√पू (धातु) + शानच् (वर्तमान कृदन्त) → पवमान
मनीषिभिःby the wise/thinkers
मनीषिभिः:
करण
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (अप्पोज़िशन to सः/पवमानः)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
विप्रेभिःby inspired poets/priests
विप्रेभिः:
करण
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
ऋक्वभिःby hymn-singers (ṛk-chanters)
ऋक्वभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋक्वन् (प्रातिपदिक)