Mantra 8
Sukta 9.106
Devata: Soma Pavamana (with Indra as associated power strengthened by Soma)
Samhita Patha (Devanagari)
तव द्रप्सा उदप्रुत इन्द्रं मदाय वावृधुः । त्वां देवासो अमृताय कं पपुः ॥
Samhita Patha (IAST)
तव॑ द्र॒प्सा उ॑द॒प्रुत॒ इन्द्रं॒ मदा॑य वावृधुः । त्वां दे॒वासो॑ अ॒मृता॑य॒ कं प॑पुः ॥
Transliteration
táva drapsā́ udaprúta índraṃ mádāya vāvṛdhuḥ | tvā́ṃ devā́so amṛ́tāya káṃ papuḥ ||
Translation
Your drops, surging upward, have increased Indra for the ecstasy of power. The gods have drunk you for immortality—pure delight made into deathless substance.
Padapatha (Word Analysis)
तव॑ । द्र॒प्साः । उ॒द॒ऽप्रुतः॑ । इन्द्र॑म् । मदा॑य । व॒वृ॒धुः॒ । त्वाम् । दे॒वासः॑ । अ॒मृता॑य । कम् । प॒पुः॒ ॥तव । द्रप्साः । उदप्रुतः । इन्द्रम् । मदाय । ववृधुः । त्वाम् । देवासः । अमृताय । कम् । पपुः ॥tava | drapsāḥ | uda-prutaḥ | indram | madāya | vavṛdhuḥ | tvām | devāsaḥ | amṛtāya | kam | papuḥ
Word by Word
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (possessive relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्रप्साःdrops (of Soma)
द्रप्साः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
उदप्रुतःup-springing / welling up (surging)
उदप्रुतः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootउद-प्रुत (प्रातिपदिक; समास/उपसर्गयुक्त विशेषण)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मदायfor exhilaration / intoxication
मदाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
वावृधुःthey have strengthened / made grow
वावृधुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अमृतायfor immortality
अमृताय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
कम्(indeed) / (somehow)
कम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य सहप्रयोगे ‘कं’ = ‘indeed/at all’ nuance)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न/अनिश्चय-सर्वनाम; here enclitic particle-like)
पपुःthey drank
पपुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु ‘to drink’)