Mantra 13
Sukta 9.106
Devata: Soma Pavamana
Samhita Patha (Devanagari)
पवते हर्यतो हरिरति ह्वरांसि रंह्या । अभ्यर्षन्त्स्तोतृभ्यो वीरवद्यशः ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑ते हर्य॒तो हरि॒रति॒ ह्वरां॑सि॒ रंह्या॑ । अ॒भ्यर्ष॑न्त्स्तो॒तृभ्यो॑ वी॒रव॒द्यश॑: ॥
Transliteration
pávate haryató hárir áti hvárāṃsi raṃhyā́ | abhýarṣan stotṛ́bhyo vīrávad yáśaḥ ||
Translation
He purifies—the golden one yearning onward—swiftly passing beyond the crookednesses. He streams toward the singers, bringing a glory that is rich in heroic force.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑ते । ह॒र्य॒तः । हरिः॑ । अति॑ । ह्वरां॑सि । रंह्या॑ । अ॒भि॒ऽअर्ष॑न् । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । वी॒रऽव॑त् । यशः॑ ॥पवते । हर्यतः । हरिः । अति । ह्वरांसि । रंह्या । अभिअर्षन् । स्तोतृभ्यः । वीरवत् । यशः ॥pavate | haryataḥ | hariḥ | ati | hvarāṃsi | raṃhyā | abhi-arṣan | stotṛ-bhyaḥ | vīra-vat | yaśaḥ
Word by Word
पवते(he) flows/purifies
पवते:
—
TypeVerb
Root√पू (पवते < पव्; ‘to purify/flow’)
हर्यतःof the golden/bright one
हर्यतः:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootहर्यत् (प्रातिपदिक; ‘golden/bright/greenish’)
हरिःthe tawny one (Soma)
हरिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक; ‘tawny/golden; Soma’)
अतिover, beyond
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वरांसिcrooked (things), wiles/hostilities
ह्वरांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootह्वर (प्रातिपदिक; ‘crookedness, deviation; hostile wiles’)
रंह्याwith swiftness / swiftly
रंह्या:
करण
TypeAdjective
Rootरंह्य (प्रातिपदिक; ‘swift, impetuous’)
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अर्षन्they rushed/flowed
अर्षन्:
—
TypeVerb
Root√ऋष्/अर्ष् (to flow, rush)
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; ‘praiser’)
वीरवत्hero-bestowing / with heroes
वीरवत्:
कर्म (adverbial qualifier of the verbal action)
TypeAdjective
Rootवीरवत् (प्रातिपदिक; ‘having heroes, manly’)
यशःglory, fame
यशः:
कर्तृ/फल (as the resultant ‘glory’)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक; ‘fame, glory’)