Mantra 5
Sukta 9.105
Devata: Soma (Indu), in relation to Indra’s energizing forces (harī)
Samhita Patha (Devanagari)
स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः । सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव ॥
Samhita Patha (IAST)
स नो॑ हरीणां पत॒ इन्दो॑ दे॒वप्स॑रस्तमः । सखे॑व॒ सख्ये॒ नर्यो॑ रु॒चे भ॑व ॥
Transliteration
sá no harīṇāṃ pata índo devápsarastamaḥ | sákhā iva sákhye náryo rucé bhava ||
Translation
Be for us, O Indu, lord of the tawny steeds (the swift energies), most divine in beauty and inspiration. Like a friend in friendship, O strong helper of man, become our shining light and gladness.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । ह॒री॒णा॒म् । प॒ते॒ । इन्दो॒ इति॑ । दे॒वप्स॑रःऽतमः । सखा॑ऽइव । सख्ये॑ । नर्यः॑ । रु॒चे । भ॒व॒ ॥सः । नः । हरीणाम् । पते । इन्दो इति । देवप्सरःतमः । सखाइव । सख्ये । नर्यः । रुचे । भव ॥saḥ | naḥ | harīṇām | pate | indo iti | devapsaraḥ-tamaḥ | sakhā-iva | sakhye | naryaḥ | ruce | bhava
Word by Word
सhe (that one = Soma/Indu)
स:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सः/सा/तत्) सर्वनाम-प्रातिपदिक
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
हरीणाम्of the tawny (steeds)
हरीणाम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहरि- प्रातिपदिक
पतिःlord
पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootपति- प्रातिपदिक
इन्दुःIndu (Soma)
इन्दुः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु- प्रातिपदिक
देवाप्सरस्तमःmost god-delighting / most divine-apsaras-like
देवाप्सरस्तमः:
Kartā
TypeAdjective (compound)
Rootदेव- + अप्सरस्- + तम (तमप्-प्रत्यय) प्रातिपदिक
सखेवlike a friend
सखेव:
Kartā
TypeNoun + Indeclinable
Rootसखि- प्रातिपदिक + इव (अव्यय)
सख्येin friendship
सख्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसख्य- प्रातिपदिक
नर्यःmanly / belonging to men
नर्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootनर्य- प्रातिपदिक (नृ/नर-सम्बद्ध)
रुचेmay he shine / be radiant
रुचे:
Kriyā
TypeVerb
Rootरुच् (दीप्तौ) धातु
भवbe! (become)
भव:
Kriyā
TypeVerb
Rootभू (सत्तायाम्) धातु