Mantra 5
Sukta 9.103
Rishi: Soma Pavamāna corpus; precise attribution requires Anukramaṇī confirmation.
Devata: Soma Pavamāna (in companionship with Indra)
Chandas: Likely Gāyatrī/Anuṣṭubh/Triṣṭubh depending on hymn; verify by metrical count for 9.103.1.
Samhita Patha (Devanagari)
परि दैवीरनु स्वधा इन्द्रेण याहि सरथम् । पुनानो वाघद्वाघद्भिरमर्त्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
परि॒ दैवी॒रनु॑ स्व॒धा इन्द्रे॑ण याहि स॒रथ॑म् । पु॒ना॒नो वा॒घद्वा॒घद्भि॒रम॑र्त्यः ॥
Transliteration
pári daivī́r ánu svadhā́ índreṇa yāhi sa-rátham | punā́nō vā́ghad-vā́ghadbhir ámartyaḥ ||
Translation
Move around following the divine self-laws; come together with Indra in one chariot. Self-purifying, immortal Soma, travel with the singers and the chanting powers that call you forth.
Padapatha (Word Analysis)
परि॑ । दैवीः॑ । अनु॑ । स्व॒धाः । इन्द्रे॑ण । या॒हि॒ । स॒ऽरथ॑म् । पु॒ना॒नः । वा॒घत् । वा॒घत्ऽभिः । अम॑र्त्यः ॥परि । दैवीः । अनु । स्वधाः । इन्द्रेण । याहि । सरथम् । पुनानः । वाघत् । वाघत्भिः । अमर्त्यः ॥pari | daivīḥ | anu | svadhāḥ | indreṇa | yāhi | sa-ratham | punānaḥ | vāghat | vāghat-bhiḥ | amartyaḥ
Word by Word
परिaround, all around
परि:
Adhikaraṇa (परितः/पर्यन्त-भावे; क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
दैवीःthe divine (ones) [fem. pl.], divine powers
दैवीः:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootदैवी (देव-प्रातिपदिक; दैव-)
अनुafter, along, following
अनु:
Adhikaraṇa (अनुगमन-भावे; क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वधाsvadhā; own power/impulse; ritual ‘svadhā’-offering
स्वधा:
Karma
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
इन्द्रेणwith Indra
इन्द्रेण:
Karaṇa (सह/साकं-अर्थे) अथवा सहकर्ता
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
याहिgo! come!
याहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (धातु)
सरथम्together on the same chariot; in chariot-company
सरथम्:
Adhikaraṇa/क्रियाविशेषण (सह-रथेन/एकरथेन गमनम्)
TypeAdjective/Adverbial accusative
Rootसरथ (sa-ratha) (प्रातिपदिक)
पुनानःpurifying oneself; being purified
पुनानः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तरि)
TypeParticiple
Rootपू (धातु) → पुनान (शतृ/शानच्-प्रत्यय; आत्मनेपद)
वाघत्the singer/offerer (worshipper)
वाघत्:
(समासे) सम्बन्ध/विशेषण-भावः
TypeNoun
Rootवाघत् (प्रातिपदिक; ‘वाघत्’ = स्तोतृ/यजमान)
वाघद्भिःwith the singers/offerers
वाघद्भिः:
Karaṇa/सह (सहचर्ये)
TypeNoun
Rootवाघत् (प्रातिपदिक)
अमर्त्यःimmortal (one)
अमर्त्यः:
Kartā (पुनानः इत्यस्य विशेषणम्; कर्तृपद)
TypeAdjective (substantive)
Rootअमर्त्य (प्रातिपदिक; a-mṛtya)