HomeRig VedaMandala 9Sukta 101Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 9.101

Rishi: Kavi Bhṛgu or Bhṛgu-line seers (traditional attribution for many Soma Pavamāna hymns; exact verse-level attribution varies by recension)
Devata: Soma Pavamāna (the purifying Soma/Indu)
Chandas: Jagatī (probable for RV 9.101; verse length consistent with Jagatī cadence)

समु प्रिया अनूषत गावो मदाय घृष्वयः । सोमासः कृण्वते पथः पवमानास इन्दवः ॥

समु॑ प्रि॒या अ॑नूषत॒ गावो॒ मदा॑य॒ घृष्व॑यः । सोमा॑सः कृण्वते प॒थः पव॑मानास॒ इन्द॑वः ॥

sámu priyā́ anūṣata gā́vo mádāya ghṛ́ṣvayaḥ | sómāsaḥ kṛṇvate patháḥ pávamānāsa índavaḥ ||

Together the beloved rays of Light acclaim the Soma for the ecstasy; the shining energies press forward. The Soma-powers, as they purify themselves, fashion the paths—these drops of Indu that move in the stream of clarification.

सम् । ऊँ॒ इति॑ । प्रि॒याः । अ॒नू॒ष॒त॒ । गावः॑ । मदा॑य । घृष्व॑यः । सोमा॑सः । कृ॒ण्व॒ते॒ । प॒थः । पव॑मानासः । इन्द॑वः ॥सम् । ऊँ इति । प्रियाः । अनूषत । गावः । मदाय । घृष्वयः । सोमासः । कृण्वते । पथः । पवमानासः । इन्दवः ॥sam | oṃ iti | priyāḥ | anūṣata | gāvaḥ | madāya | ghṛṣvayaḥ | somāsaḥ | kṛṇvate | pathaḥ | pavamānāsaḥ | indavaḥ

समुtogether; forth; up (intensifier/collective)
समु:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग) + उ
प्रियाःdear, beloved
प्रियाः:
Kartā (गावः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अनूषतthey cried/sounded (after, in response)
अनूषत:
Kriyā (कर्तृ-क्रिया: गावः)
TypeVerb
Rootवश्/उष्? (RV: √वश्/√उष् ‘to sound/cry out’ in intensive/causative-like usage) → अनु-ऊष्
गावःthe cows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
मदायfor intoxication/exhilaration
मदाय:
Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन: ‘for exhilaration’)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
घृष्वयःardent, eager
घृष्वयः:
Kartā (गावः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootघृष्वि/घृष्व (प्रातिपदिक; ‘eager/ardent, impetuous’)
सोमासःthe Soma-drops
सोमासः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
कृण्वतेthey make, they fashion
कृण्वते:
Kriyā (कर्तृ-क्रिया: सोमासः)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
पथःpaths, ways
पथः:
Karma
TypeNoun
Rootपथ्/पथ (प्रातिपदिक)
पवमानासःpurifying, being purified (as they flow)
पवमानासः:
Kartā (इन्दवः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Root√पू (पवने/शोधने) → पवमान (वर्तमानकृदन्त)
इन्दवःthe drops (of Soma)
इन्दवः:
Kartā (समासेन: पवमानासः इन्दवः = subject)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)