HomeRig VedaMandala 9Sukta 101Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 9.101

Rishi: Bhṛgu-line seer(s) (general)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable)

सोमाः पवन्त इन्दवोऽस्मभ्यं गातुवित्तमाः । मित्राः सुवाना अरेपसः स्वाध्यः स्वर्विदः ॥

सोमा॑: पवन्त॒ इन्द॑वो॒ऽस्मभ्यं॑ गातु॒वित्त॑माः । मि॒त्राः सु॑वा॒ना अ॑रे॒पस॑: स्वा॒ध्य॑: स्व॒र्विद॑: ॥

sómāḥ pavante índavo ’smábhyaṃ gātuvíttamāḥ | mitrā́ḥ suvānā́ arepásaḥ svādhyàḥ svàrvidaḥ ||

The Soma-drops purify themselves for us, most knowing of the paths. They come as friends, well-pressed, without stain—self-mastered in their working, finders of the higher Light.

सोमाः॑ । प॒व॒न्ते॒ । इन्द॑वः । अ॒स्मभ्य॑म् । गा॒तु॒वित्ऽत॑माः । मि॒त्राः । सु॒वा॒नाः । अ॒रे॒पसः॑ । सु॒ऽआ॒ध्यः॑ । स्वः॒ऽविदः॑ ॥सोमाः । पवन्ते । इन्दवः । अस्मभ्यम् । गातुवित्तमाः । मित्राः । सुवानाः । अरेपसः । सुआध्यः । स्वःविदः ॥somāḥ | pavante | indavaḥ | asmabhyam | gātuvit-tamāḥ | mitrāḥ | suvānāḥ | arepasaḥ | su-ādhyaḥ | svaḥ-vidaḥ

सोमाःSoma (juices), the Soma-drops
सोमाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) < √सु (सु- ‘to press/extract’) (निघण्टु/वैदिक परम्परा)
पवन्तेthey purify/flow (as purified)
पवन्ते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पू- ‘to purify/cleanse’)
इन्दवःdrops (of Soma)
इन्दवः:
कर्तृ (सोमाः इति समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
अस्मभ्यम्for us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
गातुवित्तमाःbest at finding/obtaining the path (best path-finders)
गातुवित्तमाः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootगातुवित्तम (प्रातिपदिक) = गातु + वित्तम (वित्तम < √विद् ‘to find/obtain/know’; -तम superl.)
मित्राःfriends / friendly ones
मित्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
सुवानाःpressing/extracting (Soma)
सुवानाः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Root√सु (सु- ‘to press/extract’) → सुवान (कृदन्त, शतृ/शानच्-प्रकारः; वैदिक प्रयोग)
अरेपसःstainless, faultless
अरेपसः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअ-रेपस् (प्रातिपदिक) (रेपस् ‘stain/defect’ + नञ्)
स्वाध्यःself-impelled, of their own power
स्वाध्यः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootस्वाध्य (प्रातिपदिक) (स्व + आध्य/आधि- ‘own power/impulse’; वैदिक)
स्वर्विदःfinders of heaven/light
स्वर्विदः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootस्वर्विद् (प्रातिपदिक) = स्वर् ‘heaven/light’ + विद् ‘finding/knowing’ (< √विद्)