Mantra 5
Sukta 9.100
Rishi: Pavamāna Soma seer tradition (RV 9.100).
Devata: Soma Pavamāna (offered to Indra, Mitra, Varuṇa)
Chandas: Likely Triṣṭubh; verify by scansion.
Samhita Patha (Devanagari)
क्रत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च ॥
Samhita Patha (IAST)
क्रत्वे॒ दक्षा॑य नः कवे॒ पव॑स्व सोम॒ धार॑या । इन्द्रा॑य॒ पात॑वे सु॒तो मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च ॥
Transliteration
krátve dákṣāya naḥ kave páv asva soma dhā́rayā | índrāya pātáve sutó mitrā́ya váruṇāya ca ||
Translation
For our will and our discerning power, O seer, flow purified, O Soma, in a stream—pressed out to be drunk by Indra, and also for Mitra and Varuṇa.
Padapatha (Word Analysis)
क्रत्वे॑ । दक्षा॑य । नः॒ । क॒वे॒ । पव॑स्व । सो॒म॒ । धार॑या । इन्द्रा॑य । पात॑वे । सु॒तः । मि॒त्राय॑ । वरु॑णाय । च॒ ॥क्रत्वे । दक्षाय । नः । कवे । पवस्व । सोम । धारया । इन्द्राय । पातवे । सुतः । मित्राय । वरुणाय । च ॥kratve | dakṣāya | naḥ | kave | pavasva | soma | dhārayā | indrāya | pātave | sutaḥ | mitrāya | varuṇāya | ca
Word by Word
क्रत्वेfor (ritual) power / for resolve
क्रत्वे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootक्रतु-
दक्षायfor skill / for ability
दक्षाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदक्ष-
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्-
कवेO sage/poet
कवे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootकवि-
पवस्वpurify yourself; flow as purified
पवस्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√पू (पूञ्) ‘to purify’
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम-
धारयाwith a stream / by a flow
धारया:
करण
TypeNoun
Rootधारा-
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (Deity name)
Rootइन्द्र-
पातवेto drink
पातवे:
प्रयोजन/सम्प्रदान
TypeVerbal noun (infinitival)
Root√पा (पा ‘to drink’) + तुमुन् → पातु-
सुतःpressed; extracted
सुतः:
कर्तृ (वाक्य-विषयः)
TypeParticiple (past passive)
Root√सु (सु ‘to press, extract’) → सुत-
मित्रायfor Mitra
मित्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (Deity name)
Rootमित्र-
वरुणायfor Varuṇa
वरुणाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (Deity name)
Rootवरुण-
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच