HomeRig VedaMandala 9Sukta 100Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 9.100

Rishi: Pavamāna Soma seer tradition (RV 9.100).
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Likely Triṣṭubh; verify by scansion.

परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति । रंहमाणा व्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः ॥

परि॑ ते जि॒ग्युषो॑ यथा॒ धारा॑ सु॒तस्य॑ धावति । रंह॑माणा॒ व्य१॒॑व्ययं॒ वारं॑ वा॒जीव॑ सान॒सिः ॥

pári te jigyúṣo yáthā dhā́rā sutásya dhāvati | ráṃhamāṇā ví avyáyaṃ vā́raṃ vājī́va sānásih ||

As for the victorious one, your pressed stream runs all around; rushing on, it passes through the imperishable woolen filter, like a strong steed winning the prize.

परि॑ । ते॒ । जि॒ग्युषः॑ । यथा॑ । धारा॑ । सु॒तस्य॑ । धा॒व॒ति॒ । रंह॑माणा । वि । अ॒व्यय॑म् । वार॑म् । वा॒जीऽइ॑व । सा॒न॒सिः ॥परि । ते । जिग्युषः । यथा । धारा । सुतस्य । धावति । रंहमाणा । वि । अव्ययम् । वारम् । वाजीइव । सानसिः ॥pari | te | jigyuṣaḥ | yathā | dhārā | sutasya | dhāvati | raṃhamāṇā | vi | avyayam | vāram | vājī-iva | sānasiḥ

परिaround, all around
परि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
तेto/for you; of you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
जिग्युषःthe victorious (ones)
जिग्युषः:
Kartā
TypeAdjective
Rootजि (धातु) → जिग्युष् (कृदन्त, परिपूर्ण/परिपक्व अर्थ ‘विजयी’)
यथाas, just as
यथा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयथा
धाराstream, flow
धारा:
Kartā
TypeNoun
Rootधारā (प्रातिपदिक)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसुत (√सु ‘to press/express (Soma)’)
धावतिruns, rushes
धावति:
Kriyā
TypeVerb
Root√धाव्
रंहमाणाspeeding, hastening
रंहमाणा:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Root√रंह् (to speed) → रंहमाण (वर्तमान कृदन्त)
विapart, forth, widely
वि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
अव्ययम्imperishable, unfailing
अव्ययम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
वारम्enclosure/covering; (rit.) the strainer/veil
वारम्:
Karma
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक)
वाजीवlike a racer/steed (swift one)
वाजीव:
Kartā
TypeAdjective + Indeclinable
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
सानसिःwinning, gain; (as noun) the winning (stream/act)
सानसिः:
Kartā
TypeNoun
Root√सन्/सास् (to win, gain) → सानसि (कृदन्त/नाम)