Mantra 7
Sukta 8.98
Rishi: Unknown/uncertain (Anukramaṇī attribution not provided in input)
Devata: Indra
Chandas: Likely Anuṣṭubh or a short meter (verse is compact; confirm by scan)
Samhita Patha (Devanagari)
अधा हीन्द्र गिर्वण उप त्वा कामान्महः ससृज्महे । उदेव यन्त उदभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
अधा॒ ही॑न्द्र गिर्वण॒ उप॑ त्वा॒ कामा॑न्म॒हः स॑सृ॒ज्महे॑ । उ॒देव॒ यन्त॑ उ॒दभि॑: ॥
Transliteration
adhā́ hī́ndra girvaṇa úpa tvā kā́mān maháḥ sasṛjmáhe | ut-éva yánta ud-abhíḥ ||
Translation
Therefore, O Indra, lord of the hymn, we set in motion towards thee the great desires (of the soul), rising upward as if with the surging waters.
Padapatha (Word Analysis)
अध॑ । हि । इ॒न्द्र॒ । गि॒र्व॒णः॒ । उप॑ । त्वा॒ । कामा॑न् । म॒हः । स॒सृ॒ज्महे॑ । उ॒त् । एव॑ । यन्तः॑ । उ॒दऽभिः॑ ॥अध । हि । इन्द्र । गिर्वणः । उप । त्वा । कामान् । महः । ससृज्महे । उत् । एव । यन्तः । उदभिः ॥adha | hi | indra | girvaṇaḥ | upa | tvā | kāmān | mahaḥ | sasṛjmahe | ut | eva | yantaḥ | uda-bhiḥ
Word by Word
अधाthen, now
अधा:
—
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय-प्रातिपदिक) / अथ (निपात)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गिर्वणःO praise-delighting one (accepting hymns)
गिर्वणः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootगिर्वणस् (प्रातिपदिक; ‘गिर्’ + ‘वणस्’)
उपtowards, near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कामान्desires, wish-offerings
कामान्:
कर्म (ससृज्महे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
महतःof the great (one); mighty
महतः:
सम्बन्ध (कामानाम्)
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
ससृज्महेwe have sent forth / we have directed
ससृज्महे:
कर्तृ (वयम्) + कर्म (कामान्)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु) + सम् (उपसर्ग)
उद्up, forth
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/अव्यय)
एवjust, indeed
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
यन्तःgoing, proceeding
यन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootया (धातु) → यत्/यन्त् (वर्तमान-कृदन्त आधार)
उद्up, forth
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/अव्यय)
अभिःtowards, upon
अभिः:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)