HomeRig VedaMandala 8Sukta 97Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 8.97

Rishi: Unknown/uncertain (Anukramaṇī attribution not provided in input)
Devata: Indra
Chandas: Likely Triṣṭubh (based on RV 8 style and verse length; confirm with metrical scan)

विश्वाः पृतना अभिभूतरं नरं सजूस्ततक्षुरिन्द्रं जजनुश्च राजसे । क्रत्वा वरिष्ठं वर आमुरिमुतोग्रमोजिष्ठं तवसं तरस्विनम् ॥

विश्वा॒: पृत॑ना अभि॒भूत॑रं॒ नरं॑ स॒जूस्त॑तक्षु॒रिन्द्रं॑ जज॒नुश्च॑ रा॒जसे॑ । क्रत्वा॒ वरि॑ष्ठं॒ वर॑ आ॒मुरि॑मु॒तोग्रमोजि॑ष्ठं त॒वसं॑ तर॒स्विन॑म् ॥

viśvā́ḥ pṛ́tanā abhí-bhū́taram náraṃ sa-jū́s tatakṣúr índraṃ jajánuś ca rājáse | kratvā́ váriṣṭhaṃ vára āmúrim utógram ójiṣṭhaṃ tavásaṃ tarásvinam ||

All the battles, joining together in one movement, have shaped and brought forth Indra—the conquering Man—for sovereign rule: most excellent in will (kratu), choicest in the supreme choosing, irresistible in onset, and the fierce, most forceful, mighty bearer of victorious momentum.

विश्वाः॑ । पृत॑नाः । अ॒भि॒ऽभूत॑रम् । नर॑म् । स॒ऽजूः । त॒त॒क्षुः॒ । इन्द्र॑म् । ज॒ज॒नुः । च॒ । रा॒जसे॑ । क्रत्वा॑ । वरि॑ष्ठम् । वरे॑ । आ॒ऽमुरि॑म् । उ॒त । उ॒ग्रम् । ओजि॑ष्ठम् । त॒वस॑म् । त॒र॒स्विन॑म् ॥विश्वाः । पृतनाः । अभिभूतरम् । नरम् । सजूः । ततक्षुः । इन्द्रम् । जजनुः । च । राजसे । क्रत्वा । वरिष्ठम् । वरे । आमुरिम् । उत । उग्रम् । ओजिष्ठम् । तवसम् । तरस्विनम् ॥viśvāḥ | pṛtanāḥ | abhi-bhūtaram | naram | sa-jūḥ | tatakṣuḥ | indram | jajanuḥ | ca | rājase | kratvā | variṣṭham | vare | āmurim | uta | ugram | ojiṣṭham | tavasam | tarasvinam

विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ (विशेषणम्: पृतनाः)
TypeAdjective
Rootविश्व
पृतनाःbattles, armies
पृतनाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृतना
अभिभूतरम्more overpowering, more victorious
अभिभूतरम्:
कर्म (विशेषणम्: नरम्)
TypeAdjective
Rootअभि-भू (भू धातु) / अभिभूत (कृदन्त-विशेषण)
नरम्man, hero
नरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनर
सजूस्together, in unison
सजूस्:
सम्बन्ध/प्रकार (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसजूस् (अव्यय)
ततक्षुःthey fashioned, they formed
ततक्षुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootतक्ष्
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र
जजनुःthey begot, they generated
जजनुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
राजसेfor sovereignty, for kingship
राजसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराजस्
क्रत्वाby (his) resolve/power of will
क्रत्वा:
करण
TypeNoun
Rootक्रतु
वरिष्ठम्most excellent
वरिष्ठम्:
कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootवृ (वरणे) → वरिष्ठ (कृदन्त-विशेषण)
वरःthe best, the choice one
वरः:
कर्तृ/विधेय (स्तुत्यर्थ-विशेषणात्मक)
TypeNoun
Rootवर
आमुरिम्distress/straitness; hostile pressure (RV sense)
आमुरिम्:
कर्म (उत्-ग्रहणेन सह)
TypeNoun
Rootआमुरि (प्रातिपदिक; RV-विशेष)
उतand also
उत:
समुच्चय/अपि-अर्थ
TypeIndeclinable
Rootउत
उग्रम्fierce, formidable
उग्रम्:
कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootउग्र
ओजिष्ठम्strongest
ओजिष्ठम्:
कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootओजस् → ओजिष्ठ (तमत्-प्रत्यय)
तवसम्mighty
तवसम्:
कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootतवस्
तरस्विनम्possessing impetuous strength, vigorous
तरस्विनम्:
कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootतरस्विन्